Home

Ο υπουργός Εσωτερικών για τη μετανάστευση (11/1/08)

July 18, 2008

Επίσης: Το προεδρικό διάταγμα για το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης

(οι υπογραμμίσεις δικές μου)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ, Παρασκευή, 11 Ιανουαρίου 2008

ΣΗΜΕΙΑ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΠΡΟΚΟΠΗ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΕΩΣ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΜΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ «ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ»

«Ι. Η ορθολογική και αποτελεσματική διαχείριση του μεταναστευτικού φαινομένου και ιδίως της ένταξης των μεταναστών στην κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική ζωή της χώρας υποδοχής τους συνδέεται άρρηκτα με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή σύγχρονης, συνεκτικής, ολοκληρωμένης και αποκεντρωμένης μεταναστευτικής πολιτικής. Τόσο η ευρωπαϊκή εμπειρία από χώρες με μεγαλύτερη παράδοση στην υποδοχή μεταναστών, όσο και οι ελλείψεις και τα κενά που καταδείχθηκαν από τις προσπάθειες αντιμετώπισης του φαινόμενου κατά την προηγούμενη δεκαετία, αποδεικνύουν ότι οι αποσπασματικές και ασυντόνιστες πολιτικές διαχείρισης του μεταναστευτικού φαινομένου όχι μόνο δεν διασφαλίζουν τα κάθε είδους δικαιώματα των μεταναστών, αλλά αποδεικνύονται αδιέξοδες.
Ήδη από την προηγούμενη θητεία μας στο Υπουργείο Εσωτερικών θέσαμε τα θεμέλια για μία αλλαγή πλεύσης στα ζητήματα μετανάστευσης, με ρεαλισμό και πλήρη σεβασμό στα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Ενώ, δηλαδή, στο παρελθόν είχε διαμορφωθεί ένα ανεδαφικό δόγμα «τυφλού» περιορισμού κάθε μορφής μετανάστευσης, που μόνο φοβικά σύνδρομα στις τοπικές κοινωνίες ήταν ικανό να εκθρέψει, και το οποίο διαδέχθηκε στη συνέχεια η παθητική και χωρίς σχέδιο υποδοχή του πλήθους των μεταναστών, με αφετηρία την ψήφιση του ν. 3386/2005, χαράξαμε και εφαρμόζουμε μεταναστευτική πολιτική που αντιλαμβάνεται τη μετανάστευση ως παράγοντα ανάπτυξης και προόδου. Η νέα μεταναστευτική πολιτική εντάσσεται στην ευρύτερη εθνική στρατηγική μας για την εμπέδωση της κοινωνικής σύγκλισης και συνοχής, στο πνεύμα και της Στρατηγικής της Λισσαβόνας. Φυσικά, συνεχίζουμε και εντείνουμε τις προσπάθειές μας για βελτίωση του θεσμικού πλαισίου – και όχι μόνο -ιδίως μέσα από τη διαβούλευση και το διάλογο με τους εκπροσώπους των μεταναστών αλλά και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Η συνεργασία που είχαμε στο πλαίσιο των εργασιών της Διακομματικής Επιτροπής για την παρακολούθηση της πολιτικής της μετανάστευσης ήταν ιδιαίτερα σημαντική προς την κατεύθυνση αυτή, όπως και η σχετική έκθεση με τις αξιολογήσεις και τις προτάσεις της, την οποία μελετούμε με ενδιαφέρον.
ΙΙ. 1. Οι βασικοί άξονες της στρατηγικής μας για τη διαχείριση του μεταναστευτικού φαινομένου μπορούν να συνοψισθούν ιδίως στα ακόλουθα σημεία:
· Πλήρεις εγγυήσεις για τον σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
· Νομιμότητα της παραμονής του μετανάστη. Υπολογίζεται ότι αξιοποίησαν τις ευκαιρίες που δόθηκαν για νομιμοποίηση των μεταναστών, από την ψήφιση του ν. 3386/2005 ως σήμερα, πάνω από 200.000 άτομα τα οποία υπέβαλαν σχετικές αιτήσεις.
· Ομαλή κοινωνική ένταξη.
· Ευρωπαϊκή και διεθνής συνεργασία για μία ορθολογικότερη διαχείριση του μεταναστευτικού φαινομένου.
· Συνεργασία και υποστήριξη των χωρών προέλευσης των μεταναστών, διευκολύνοντας εκείνους τους πολίτες τους που επιθυμούν να επιστρέψουν και να παραμείνουν στη χώρα τους.
· Ενίσχυση του αποκεντρωμένου χαρακτήρα της διαχείρισης της μετανάστευσης,
· Συνεχής μελέτη των χαρακτηριστικών των μεταναστών που ζουν και εργάζονται στη Χώρα μας, για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων πολιτικών.
· Τόνωση της απασχόλησης με προσέλκυση του εργατικού δυναμικού που είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη της οικονομίας μας καθώς και με ενίσχυση της δυναμικής του ήδη εγκατεστημένου εργατικού μεταναστευτικού δυναμικού.
· Ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, υπό τον αυτονόητο όρο του πλήρους σεβασμού όλων, ανεξαιρέτως, των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
2. Με τη δημιουργία του ενιαίου Υπουργείου Εσωτερικών διευκολύνθηκε η προώθηση των ανωτέρω στόχων και ο συντονισμός των εμπλεκόμενων φορέων. Oι πρώτες βασικές τομές που έγιναν προς την κατεύθυνση αυτή:
· Ιδρύθηκε Γενική Διεύθυνση Μεταναστευτικής Πολιτικής και Κοινωνικής Ένταξης στο Υπουργείο Εσωτερικών, στο πλαίσιο της οποίας προβλέπεται:
– Αυτοτελής Διεύθυνση Κοινωνικής Ένταξης, την οποία ενισχύουμε με το αναγκαίο προσωπικό.
– Nέα Διεύθυνση Μεταναστευτικής Πολιτικής, στην αρμοδιότητα της οποίας ανήκει, μεταξύ άλλων, ο συντονισμός της λειτουργίας, η οργάνωση και η εν γένει διοικητική μέριμνα για τους χώρους προσωρινής φιλοξενίας των λαθρομεταναστών και των αιτούντων άσυλο, καθώς και για τους ειδικούς χώρους παραμονής αλλοδαπών. Την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία των χώρων αυτών θα έχουν, σύμφωνα με τον νέο Κώδικα Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, οι οικείες Ν.Α., σε συνεργασία πάντοτε με την Ελληνική Αστυνομία.
· Ιδρύθηκαν δύο νέα Πρότυπα Κέντρα Υποδοχής και Φιλοξενίας Λαθρομεταναστών σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Ύπατης Αρμοστείας του Ο.Η.Ε.: Στο Φυλάκιο Κυπρίνου του ν. Έβρου και στο Βαθύ της Σάμου. Παράλληλα, ολοκληρώνεται ένα νέο Κέντρο στη Λακωνία, δρομολογούμε την ίδρυση νέου Κέντρου στην Κρήτη και προχωρούμε στην αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων Κέντρων, ώστε να καταστούν και αυτά Πρότυπα, σε αρμονική συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι δαπάνες διατροφής, συντήρησης και περίθαλψης των φιλοξενούμενων σ’ όλα τα Κέντρα καλύπτονται από το Υπουργείο Εσωτερικών. Μάλιστα για το 2007 ο σχετικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 1,341 €, ενώ στον προϋπολογισμό του 2008 σημειώνεται αύξηση που υπερβαίνει το 138%, δεδομένου ότι η σχετική πίστωση είναι 3,2 εκ. ευρώ.
· Δημιουργήθηκαν 6 νέα Τμήματα Δίωξης Λαθρομετανάστευσης, ιδίως στις νησιωτικές περιοχές όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη ενίσχυσης με ανθρώπινο δυναμικό (στη Σάμο, τη Λέσβο, τη Χίο, τη Ρόδο, την Κω και την Εύβοια) και συστήνονται 200 νέες θέσεις συνοριοφυλάκων.
ΙΙΙ. Κατά τα λοιπά, είχαν προηγηθεί και μια σειρά από παρεμβάσεις, θεσμικού ή λειτουργικού χαρακτήρα, οι περισσότερες από τις οποίες ελήφθησαν υπόψη κατά την εκπόνηση της Έκθεσης της Διακομματικής Επιτροπής, ιδίως με την ψήφιση των ν.3536/2007 και 3613/2007 (άρθρο 28), που κινούνται προς την κατεύθυνση της απλούστευσης και της επιτάχυνσης των διαδικασιών για την χορήγηση και ανανέωση των αδειών διαμονής και την ευκολότερη ένταξη των μεταναστών στην Ελληνική κοινωνία.
Επισημαίνεται, μεταξύ άλλων:
Όσον αφορά τον ν. 3536/2007:
Α. Η σύσταση Εθνικής Επιτροπής για την Κοινωνική Ένταξη των Μεταναστών.
Β. Η υποβολή αίτησης για την ανανέωση της άδειας διαμονής σε χρονικό διάστημα δυο μηνών πριν από τη λήξη της. Σε περίπτωση που δεν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας, οι οποίοι συνεπάγονται αναστολή του ανωτέρω δίμηνου χρονικού διαστήματος, παρέχεται η δυνατότητα υποβολής και εκπροθέσμων αιτήσεων με απώτατο χρονικό σημείο την παρέλευση ενός μηνός από τη λήξη ισχύος της σχετικής άδειας διαμονής. Η δυνατότητα εκπρόθεσμης υποβολής, με σκοπό την αποφυγή καταχρήσεων, συνεπάγεται την επιβολή προστίμου ίσου με το 1/3 του προβλεπόμενου παραβόλου για ετήσια άδεια διαμονής.
Γ. Η απλούστευση της διαδικασίας και των προϋποθέσεων για τη διενέργεια των μετακλήσεων, ώστε να καταστεί συντομότερη και λειτουργικότερη.
Δ. Η θεσμοθέτηση της δυνατότητας εξαγοράς αριθμού ημερών ασφάλισης μέχρι και το 20% του απαιτούμενου αριθμού, δεδομένου ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για την ανανέωση των αδειών διαμονής υπήρξε η αδυναμία συμπλήρωσης του απαιτούμενου, ανά ασφαλιστικό φορέα, αριθμού ενσήμων, λόγω διακεκομμένων χρονικών διαστημάτων απασχόλησης. Κατά την πρώτη ανανέωση των αδειών διαμονής, βάσει του ν.3386/2005, παρέχεται, σε μεταβατικό επίπεδο, στον υπήκοο τρίτης χώρας το δικαίωμα εξαγοράς του συνόλου των ενσήμων που του λείπουν, με στόχο την ομαλή και ουσιαστική επανένταξή του στις διατάξεις του νόμου, ώστε να διασφαλισθεί, πλήρως, η νομιμοποίησή του.
Ε. Η αντιμετώπιση επιμέρους δυσλειτουργιών για ειδικές περιπτώσεις υπηκόων τρίτων χωρών, όπως είναι οι αλιεργάτες, οι φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που διαμένουν στη Χώρα με σκοπό την αμειβόμενη πρακτική άσκηση, στο αντικείμενο των σπουδών τους, και σε φορείς της ημεδαπής στο πλαίσιο συγκεκριμένων προγραμμάτων ανταλλαγών, τα παιδιά που διέμεναν για μακρό χρονικό διάστημα στην Ελλάδα πλησίον των γονέων τους και τα οποία, σε περίπτωση που αναχωρούσαν από τη Χώρα για την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων ή για σπουδές σε ΑΕΙ του εξωτερικού, δεν μπορούσαν να επανέλθουν κλπ.
ΣΤ. Η κατάργηση της υποχρέωσης εξέτασης των αιτουμένων την υπαγωγή στο καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος, από την Επιτροπή Μετανάστευσης της οικείας Περιφέρειας ως προς την επαρκή γνώση της γλώσσας καθώς και στοιχείων της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού. Για τον σκοπό αυτόν διαμορφώθηκε αυτοτελής διαδικασία πιστοποίησης της επαρκούς γνώσης της ελληνικής γλώσσας, της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού στο πλαίσιο λειτουργίας της Γενικής Γραμματείας Εκπαίδευσης Ενηλίκων του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Ζ. Η απαλλαγή όλων των ανηλίκων από την υποχρέωση καταβολής παραβόλου, ενώ, μέχρι πρότινος, η απαλλαγή αυτή αφορούσε μόνο τους ανήλικους ως το 14ο έτος της ηλικίας τους.
Η. Η επίλυση των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν οι στερούμενοι διαβατηρίου, κατά την ανανέωση της άδειας διαμονής τους, εφόσον συντρέχει αντικειμενική αδυναμία έκδοσής τους, π.χ. πόλεμος. Για την ύπαρξη της αντικειμενικής αδυναμίας κρίνει η υφιστάμενη σχετική Επιτροπή του Υπουργείου Εσωτερικών, ύστερα από σχετική βεβαίωση του αρμόδιου Υπουργείου Εξωτερικών.
Θ. Η αυστηροποίηση των ποινικών κυρώσεων και των χρηματικών ποινών που επιβάλλονται σε αυτούς που διευκολύνουν την είσοδο παράνομων αλλοδαπών στη Χώρα.
Ι. Για τη χορήγηση ασφαλιστικής ενημερότητας, ως προϋπόθεσης για την ανανέωση της άδειας διαμονής, αρκεί ο υπολογισμός των ενσήμων για το σύνολο της διετούς διάρκειας της προηγούμενης άδειας διαμονής, δηλαδή αθροιστικά και όχι σε ετήσια βάση, προς διευκόλυνση των αλλοδαπών, οι οποίοι, ενδεχομένως, το ένα έτος, να έχουν υπερβεί το ασφαλιστικό όριο, ενώ το επόμενο να υπολείπονται αυτού.
ΙΑ. Η απαλλαγή από την απόδειξη της συνδρομής της προϋπόθεσης των επαρκών πόρων κατά την πρώτη ανανέωση των αδειών διαμονής που αφορούν οικογενειακή επανένωση, σύμφωνα με τον ν.3386/2005, προς διευκόλυνσή της. Με βάση τα στοιχεία που μας έχουν αποσταλεί από τις Περιφέρειες υποβλήθηκαν περίπου 56.500 αιτήσεις υπηκόων τρίτων χωρών, προκειμένου να υπαχθούν στις ανωτέρω διατάξεις.
Όσον αφορά τον ν.3613/2007 προωθήθηκαν ιδίως οι παρακάτω ρυθμίσεις, προς διευκόλυνση των μεταναστών:
Α. Απαλείφθηκε η καταληκτική προθεσμία που προβλεπόταν για την ολοκλήρωση των διαδικασιών εξαγοράς ενσήμων (30.9.2007). Κατ’ αυτόν τον τρόπο επιλύεται το πρόβλημα που είχαν οι υπήκοοι τρίτων χωρών οι οποίοι δεν μπορούσαν να εξαγοράσουν τα ένσημα που τους υπολείπονταν όχι από δική τους υπαιτιότητα αλλά από την καθυστέρηση της υπηρεσίας να τους ενημερώσει για τον αριθμό των απαιτούμενων ενσήμων για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.
Β. Καταργήθηκε η υποχρεωτική παραπομπή στην οικεία επιτροπή των αιτημάτων ανανέωσης αδειών διαμονής για ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα, και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, μειώνεται ο απαιτούμενος χρόνος για την έκδοση των αδειών.
Γ. Καταργήθηκε η υποχρεωτική ανάκληση ή απόρριψη των αιτήσεων ανανέωσης αδειών διαμονής σε περίπτωση μη εκπλήρωσης της υποχρέωσης ενημέρωσης εντός μηνός για την απώλεια ή ανανέωση ή μεταβολή διαβατηρίου ή απώλεια άδειας διαμονής και ορίστηκε στις περιπτώσεις αυτές η καταβολή διοικητικού προστίμου.
Δ. Καθορίσθηκε απλουστευμένη διαδικασία ανανέωσης των αδειών διαμονής στην περίπτωση έκδοσης ακυρωτικών αποφάσεων των δικαστηρίων.
Αλλά και, περαιτέρω, το Υπουργείο Εσωτερικών:
· Επεξεργάσθηκε εγχειρίδιο που περιλαμβάνει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των υπηκόων τρίτων χωρών, το οποίο σύντομα πρόκειται να μεταφραστεί και να εκτυπωθεί προκειμένου να διανέμεται από τους Δήμους και τις Περιφέρειες της Χώρας. Στο εγχειρίδιο αυτό γίνεται αναλυτική περιγραφή των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που έχουν κατά το χρόνο διαμονής τους στη Χώρα μας και κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικό για την έγκυρη πληροφόρησή τους σε γλώσσα που κατανοούν, την πλήρη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους και την αποφυγή της περιέλευσής τους σε καθεστώς παρανομίας από παράλειψη εκπλήρωσης των υποχρεώσεών τους λόγω άγνοιας των σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων.
· Επεξεργάσθηκε τις τεχνικές προδιαγραφές για την έκδοσης αδειών διαμονής ενιαίου τύπου με τη μορφή αυτοτελούς εγγράφου, το οποίο θα αντικαταστήσει τη σημερινή μορφή αδειών διαμονής (βινιέτες), στο πλαίσιο της αναθεώρησης του Κανονισμού 1030/2002/ΕΚ.
· Σχεδίασε λειτουργικότερο τύπο αίτησης, ο οποίος επιτρέπει τη συλλογή και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων. Μάλιστα οι σχετικές οδηγίες είναι μεταφρασμένες σε 7 γλώσσες: αγγλικά, γαλλικά, ρωσικά, αλβανικά, βουλγαρικά, ρουμανικά και αραβικά.
· Σε συνεργασία με το Ίδρυμα Έκδοσης Τραπεζογραμματίων της Τράπεζας της Ελλάδος εκδόθηκε το έντυπο της βεβαίωσης, η οποία παρέχεται από τους Δήμους στους αλλοδαπούς κατά την υποβολή αίτησης για τη χορήγηση ή ανανέωση της άδειας διαμονής. Πρόκειται για βεβαίωση που, για πρώτη φορά, έχει εξαιρετικά υψηλές προδιαγραφές ασφαλείας (εκτύπωση σε υδατογραφημένο χαρτί που χρησιμοποιείται από το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών για την έκδοση εντόκων τραπεζογραμματίων). Και τούτο διότι η βεβαίωση αποδεικνύει τη νόμιμη διαμονή του αλλοδαπού στην Χώρα μέχρι να εκδοθεί η άδεια διαμονής του, οπότε θα πρέπει να παρέχει επαρκή εχέγγυα για την αποφυγή φαινομένων πλαστογραφίας, αλλοίωσης κλπ.
· Προχώρησε στη σύνταξη δύο σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων για την ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία των Οδηγιών του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2004/114/ΕΚ σχετικά με τις προϋποθέσεις εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τις σπουδές ή την εθελοντική υπηρεσία και 2005/71/ΕΚ σχετικά με ειδική διαδικασία εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς επιστημονικής έρευνας, τα οποία βρίσκονται στο στάδιο της συνυπογραφής.
· Διασφάλισε ακόμη και στα παιδιά των μη νόμιμων μεταναστών πρόσβαση στην εκπαίδευση και πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ανεξάρτητα από τη νομιμότητα της παραμονής των μεταναστών.
· Προχώρησε σε δημιουργική αξιοποίηση των σύγχρονων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών και σε δημιουργική ενσωμάτωση της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των μεταναστών και την επιτάχυνση των σχετικών διαδικασιών.
IV. Ολοκληρωμένη κοινωνική ένταξη των μεταναστών
Α. Προκειμένου ν’ αξιοποιηθεί πλήρως το μεταναστευτικό φαινόμενο είναι αναγκαία η οικοδόμηση ενός συστήματος εμπιστοσύνης ανάμεσα στον μετανάστη και την κοινωνία που τον υποδέχεται, το οποίο στηρίζεται στην εφαρμογή αποτελεσματικού συστήματος κοινωνικής ένταξής του. Προς την κατεύθυνση αυτή, πέρα από την προαναφερθείσα Εθνική Επιτροπή για την Κοινωνική Ένταξη των Μεταναστών, το Υπουργείο Εσωτερικών προχώρησε στη δημιουργία του «Ολοκληρωμένου Προγράμματος Δράσης για την ομαλή προσαρμογή και κοινωνική ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην Ελληνική Επικράτεια – Πρόγραμμα ”ΕΣΤΙΑ”». Η αναβάθμιση σε αυτοτελή Διεύθυνση Κοινωνικής Ένταξης του πρώην Τμήματος Κοινωνικής Ένταξης της Γενικής Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής και Κοινωνικής Ένταξης είναι ενδεικτική των προτεραιοτήτων μας.
1. Το Ο.Π.Δ. καλύπτει τη χρονική περίοδο 2007-2013 και διαρθρώνεται σε έξι (6) επιχειρησιακά υποπρογράμματα ανά τομέα ένταξης, που αφορούν τόσο την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και τον περιορισμό φαινομένων περιθωριοποίησης, ρατσισμού και ξενοφοβίας, όσο και στην πληροφόρηση, εξυπηρέτηση και συμβουλευτική υποστήριξη των υπηκόων τρίτων χωρών και τη διευκόλυνση της πρόσβασής τους σε υπηρεσίες απασχόλησης, εκπαίδευσης, υγείας και στέγασης, πολιτισμού και λοιπά δημόσια αγαθά.
2. Για τη χρηματοδότησή του προγράμματος θα αξιοποιηθούν, εκτός από εθνικούς πόρους, και οι πιστώσεις που εξασφαλίσαμε από το νεοϊδρυθέν Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης (European Integration Fund, Απόφαση Συμβουλίου 435/2007/ΕΚ), ως εξής: για το έτος 2007: 1.527.626,75 ευρώ, για το έτος 2008: 2.063.575,78 ευρώ, για το έτος 2009: 2.371.000 ευρώ, για το έτος 2010: 2.550.000 ευρώ, για το έτος 2011: 3.132.000 ευρώ, για το έτος 2012: 3.827.000 ευρώ και για το έτος 2013: 4.275.000 ευρώ.
3. Οι δράσεις του Προγράμματος «ΕΣΤΙΑ» απευθύνονται σε όλους, ανεξαιρέτως, τους νόμιμα διαμένοντες υπήκοοους τρίτων χωρών, ενώ ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τους νέους, τους ηλικιωμένους, τις γυναίκες, τα παιδιά και λοιπά άτομα που ανήκουν σε ομάδες κοινωνικά ευαίσθητες (π.χ. πρόσφυγες και θύματα εμπορίας προσώπων). Επισημαίνεται ότι οι ορισμένες από τις δράσεις που αναπτύσσονται μπορούν να αφορούν και σε διάστημα πριν από την είσοδο των μεταναστών στη Χώρα, δηλαδή διάστημα κατά το οποίο βρίσκονται στις χώρες προέλευσής τους, ενώ οι υπόλοιπες εφαρμόζονται σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό), με την άμεση εμπλοκή όλων των ενδιαφερομένων (ΜΚΟ, κοινότητες μεταναστών, κοινωνικοί εταίροι, κ.λ.π.). Το Πρόγραμμα παρουσιάζει αποκεντρωμένο χαρακτήρα, αναδεικνύοντας, σε μεγάλο βαθμό, τη συμβολή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης η οποία, στο πλαίσιο της αρχής της εγγύτητας, έχει βαρύνοντα ρόλο ως προς την ομαλή κοινωνική ένταξη των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες.
4. Σκοπός του Προγράμματος «ΕΣΤΙΑ» είναι: α) Να καταγραφεί η υφιστάμενη κατάσταση ανά τομέα ένταξης και ν’ αναδειχθούν τόσο οι καλές πρακτικές, όσο και οι όποιες αρρυθμίες που χρειάζονται αντιμετώπιση. β) Ν’ αποτυπωθεί η ευρωπαϊκή πραγματικότητα και να αξιοποιηθεί κριτικά η αποκτηθείσα καλή εμπειρία και γ) Να καθορισθούν οι προτεραιότητες της εθνικής στρατηγικής για τη χάραξη και εφαρμογή μεταναστευτικής πολιτικής, οι οποίες ανταποκρίνονται στις τάσεις, τις προκλήσεις και τις προοπτικές του μέλλοντος.
5. Ειδικότερα, με το Πρόγραμμα «ΕΣΤΙΑ», επιδιώκεται η ομαλή κοινωνική ένταξη και η εμπέδωση της αναλογικά ισότιμης συμμετοχής των μεταναστών, ιδίως:
· Στους τομείς της πληροφόρησης, της εξυπηρέτησης, και της συμβουλευτικής υποστήριξης, καθώς και της ευαισθητοποίησης της κοινωνίας υποδοχής.
· Στον τομέα της απασχόλησης, με λήψη μέτρων και δράσεων πολιτικής που αφορούν αφενός στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για ανεύρεση και διατήρηση της θέσης των μεταναστών στην αγορά εργασίας, αφετέρου στην δημιουργική αξιοποίησή τους προς όφελος της οικονομίας της Χώρας μας.
· Στον τομέα της παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης, με μέτρα και δράσεις πολιτικής που αποσκοπούν στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για την προσέλκυση και προσαρμογή των μεταναστών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς και μέτρα και δράσεις που αφορούν αφενός τη μετατροπή της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε πολιτισμική γέφυρα μεταξύ κοινωνίας και υπηκόων τρίτων χωρών, αφετέρου στην ενθάρρυνση της διαφορετικότητας στο εκπαιδευτικό σύστημα της Χώρας μας.
· Στους τομείς της παροχής υπηρεσιών υγείας και στέγασης, με μέτρα και δράσεις πολιτικής που αφορούν αφενός στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης και της χρήσης των υπηρεσιών αυτών από τους υπηκόους τρίτων χωρών. Και, αφετέρου, στη διασφάλιση των συνθηκών διαβίωσης που συνάδουν με την προστασία της ανθρώπινης αξίας και αξιοπρέπειας και το Κοινωνικό Κράτος Δικαίου μιας σύγχρονης Ευρωπαϊκής χώρας, όπως είναι η Χώρα μας.
· Στον τομέα της παροχής υπηρεσιών πολιτισμού, με μέτρα και δράσεις που κατατείνουν αφενός στην πολιτιστική και πολιτισμική στήριξη των μεταναστών. Και, αφετέρου, στην ενδυνάμωση της αλληλεπίδρασης των πολιτισμών των χωρών προέλευσης με τον ελληνικό πολιτισμό και της αρμονικής συνύπαρξης των υπηκόων τρίτων χωρών με την κοινωνία υποδοχής, μέσα από τον αθλητισμό την τέχνη και λοιπές μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας.
· Στον τομέα της καταπολέμησης της εγκληματικότητας, με προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα και δράσεις που αφορούν αφενός την παροχή υπηρεσιών κοινωνικής επανένταξης σε όσους εκτίουν ήδη ποινές. Και, αφετέρου, την αρωγή και φροντίδα για τους αποφυλακιζόμενους.
6. Στο πλαίσιο του Προγράμματος «ΕΣΤΙΑ» καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για συμπερίληψη της κοινωνικής ένταξης σε όλες τις δημόσιες πολιτικές ως δράσης οριζόντιου χαρακτήρα (Mainstreaming). Για τον σκοπό αυτόν προωθείται παράλληλα η σύναψη προγραμματικών συμφωνιών, η υπογραφή μνημονίων δεοντολογίας, η κύρωση πρωτοκόλλων και μνημονίων πρακτικής, η συγκρότηση δικτύων ανταλλαγής πληροφοριών και λοιπών πρακτικών που μετουσιώνουν στην πράξη την αρχή της ίσης διαχείρισης.
Βασική προτεραιότητα μας είναι επίσης η συνεργασία με τις χώρες προέλευσης των μεταναστών και η σύνδεση, για πρώτη φορά, του μεταναστευτικού φαινομένου με την ανάπτυξη και την πρόοδο σε όλους τους τομείς.
B. Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και η εισαγωγή, για πρώτη φορά, του καθεστώτος των επί μακρόν διαμενόντων, όπως και η προώθηση της οικογενειακής επανένωσης των μεταναστών. Με τον τρόπο αυτόν διευκολύνεται η ενσωμάτωση των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία, αφού αφενός προωθείται η διατήρηση της ενότητας των οικογενειών τους και η διαμονή τους στη Χώρα μας και, αφετέρου, παρέχεται στους υπηκόους τρίτων χωρών, που διαμένουν επί μακρόν στην Ελλάδα, αυξημένη προστασία και περισσότερα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης και της ίσης μεταχείρισης με τους ημεδαπούς σ’ ένα ευρύ φάσμα τομέων του οικονομικού και κοινωνικού γίγνεσθαι της Χώρας. Έτσι, προετοιμάζεται το έδαφος για την απόκτηση και πολιτικών δικαιωμάτων στις δημοτικές και κοινοτικές εκλογές.
Γ. Κατά τα λοιπά και στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, προγράμματα κοινωνικής ένταξης, έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή: α) Από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας, ιδίως για τα θύματα trafficking, αλλά και για τις γυναίκες μετανάστριες, β) από το Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, για την επαγγελματική επιμόρφωση και κατάρτιση ανέργων μεταναστών και προσφύγων και την ανάδειξη των προσόντων και της εμπειρίας τους, προκειμένου να υποβοηθηθεί η προώθηση τους στην αγορά εργασίας, γ) από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας – τόσο από ανήλικους όσο και από ενήλικες – και την προσαρμογή των παιδιών των μεταναστών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, δ) από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, για την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών (στέγη, περίθαλψη, νοσηλεία, βοηθήματα), ιδίως σε πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, ε) από το Υπουργείο Πολιτισμού, για την αλληλεπίδραση του ελληνικού πολιτισμού με τα ιδιαίτερα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά, στ) από το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την σωφρονιστική και μετασωφρονιστική πολιτική, την πρόληψη της εγκληματικότητας, ιδίως των ανηλίκων και την παροχή ψυχολογικής υποστήριξης και νομικής βοήθειας σε αλλοδαπούς κρατούμενους, κ.λ.π.
V. Η απόκτηση από την Ελλάδα επιτελικού και συντονιστικού ρόλου σε ό,τι αφορά τα θέματα μετανάστευσης στα Βαλκάνια και στον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου
Α. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διά του αρμόδιου Επιτρόπου της για θέματα Μετανάστευσης κ. Franco Frattini, έχει αναγνωρίσει τις σημαντικές και επιτυχημένες παρεμβάσεις που έχουν γίνει τα τελευταία 4 χρόνια στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής και έχει προτείνει – και αυτό το έχουμε ήδη αποδεχθεί – ν’ αναλάβει η Ελλάδα, για λογαριασμό της Ε.Ε., επιτελικό και συντονιστικό ρόλο σε ό,τι αφορά τα θέματα νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης στα Βαλκάνια και στον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου.
Β. Παράλληλα, διεκδικήσαμε και πετύχαμε τη διοργάνωση και φιλοξενία του Παγκόσμιου Φόρουμ για τη Μετανάστευση και την Ανάπτυξη για το 2009. Στόχος του Φόρουμ, στο οποίο συμμετέχουν εκπρόσωποι από 150 χώρες από όλο τον κόσμο, είναι η ανάδειξη της σύνδεσης μεταξύ μετανάστευσης και ανάπτυξης, με γνώμονα τον περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης και την ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης των νομίμων μεταναστών στις χώρες υποδοχής.
VI. Αποτελεσματική καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Ο.Η.Ε. για την κατάσταση του πληθυσμού της Γης, διακινούνται παράνομα 600.000 – 800.000 άνθρωποι κάθε χρόνο, εκ των οποίων το 80% είναι γυναίκες και κορίτσια. Τα δε κέρδη των σύγχρονων δουλεμπόρων υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τα 32 δις δολάρια το χρόνο! Η όξυνση του φαινομένου και στην Ελλάδα συνδέεται, κυρίως, με το γεγονός ότι αποτελεί τόσο προορισμό όσο και δίοδο μεταναστών, ιδίως προερχόμενων από την Ανατολική Ευρώπη.
Α. Για τον λόγο αυτόν, η Ελλάδα προχώρησε στη σύσταση Διϋπουργικής Επιτροπής με αντικείμενο την αποτελεσματικότερη και συντονισμένη αντιμετώπιση του φαινομένου. Η Επιτροπή αυτή εκπόνησε και εφαρμόζει ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο Δράσεων κατά της παράνομης διακίνησης και εμπορίας προσώπων. Το Υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης συμμετέχει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, στο Εθνικό αυτό Σχέδιο, με δράσεις που αφορούν ιδίως:
· Την προστασία των θυμάτων.
· Τη δημιουργία ξενώνων – καταφυγίων, όπου παρέχεται στα θύματα ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη και νομική αρωγή.
· Τη διοικητική στήριξη – χορήγηση άδειας παραμονής που ισχύει ταυτόχρονα και ως άδεια εργασίας.
· Τον εθελούσιο επαναπατρισμό, με χρηματοδότηση προγραμμάτων επανένταξης.
· Την εκπαίδευση και εργασιακή ένταξη των θυμάτων που παραμένουν στην Ελλάδα.
· Την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του φαινομένου.
Β. Αποτελεί όμως κοινή παραδοχή πως το πρόβλημα – λόγω του διεθνούς χαρακτήρα, των διαστάσεων αλλά και της επικινδυνότητάς του – απαιτεί ευρύτερη συνεργασία για ν’ αντιμετωπισθεί. Από την εμπειρία έχει καταδειχθεί ότι το φαινόμενο της εμπορίας ανθρώπων εστιάζεται στη διακίνηση ανθρώπων από τις βαλκανικές χώρες και γενικότερα από τις χώρες της Ν.Α. Ευρώπης, όπου δρουν πολλά από τα οργανωμένα κυκλώματα. Η Ελλάδα, αξιοποιώντας το συγκριτικό πλεονέκτημα που της προσφέρει η στρατηγική θέση της, αλλά και η εμπειρία που έχει αποκτήσει στα θέματα αυτά, ανέλαβε, με φορέα συντονισμού το πρώην Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και πλέον το ενιαίο Υπουργείο Εσωτερικών, την πρωτοβουλία της ανάπτυξης του ανωτέρω Σχεδίου και σε Διασυνοριακό – Διαπεριφερειακό Επίπεδο, με τη συμμετοχή όλων των αρμόδιων οργάνων και φορέων των χωρών της Ν.Α Ευρώπης. Πρόκειται για το Σχέδιο με την κωδική ονομασία «ΙΛΑΕΙΡΑ», σκοπός του οποίου είναι η ουσιαστική, οργανωμένη και αποτελεσματική ανταπόκριση όλων των εμπλεκόμενων στην καταπολέμηση του trafficking φορέων, μέσω κοινών επιχειρήσεων υπερεθνικής εμβέλειας. Περιλαμβάνει προληπτικές αλλά και κατασταλτικές δράσεις και αναπτύσσεται στη βάση δύο παραμέτρων και οκτώ φάσεων σχεδιασμού και εφαρμογής. Η πρώτη παράμετρος καλύπτει την επιχειρησιακή (αστυνομική) δράση για την εξάρθρωση οργανωμένων κυκλωμάτων με διεθνικό χαρακτήρα και την απελευθέρωση θυμάτων. Η δεύτερη παράμετρος αφορά την παροχή προστασίας και αρωγής στα θύματα (ενηλίκων, ανηλίκων, προστασία, φιλοξενία, επαναπατρισμός, υγειονομική περίθαλψη, άσυλο κ.τ.λ.).
Μάλιστα, στο πλαίσιο του Σχεδίου «ΙΛΑΕΙΡΑ», το Τμήμα Καταπολέμησης Εμπορίας Ανθρώπων της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, σε συνεργασία με την Interpol, τη Europol, τους Έλληνες Αστυνομικούς Συνδέσμους στο εξωτερικό και τους Αστυνομικούς Συνδέσμους άλλων κρατών στη Χώρα μας πραγματοποίησε, την 29.11.2007, ευρύτατης κλίμακας αστυνομική επιχείρηση με την ονομασία “NEW LIFE”, στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Η επιχείρηση αυτή οδήγησε, μετά από 12μηνη έρευνα, στην εξάρθρωση μιας από τις πιο σημαντικές διεθνείς εγκληματικές οργανώσεις, στην οποία συμμετείχαν Έλληνες και αλλοδαποί και η οποία κάλυπτε ένα ευρύτατο φάσμα δραστηριοτήτων, από τη στρατολόγηση και τον εξαναγκασμό σε πορνεία αλλοδαπών γυναικών, με τη χρήση βίας ή απειλής, ως την πλαστογραφία, τις παράνομες ελληνοποιήσεις και τη νομιμοποίηση των παράνομων εσόδων τους. Συνελήφθησαν 11 μέλη της Οργάνωσης και άλλα 62 άτομα.
Θα πρέπει να αναφερθεί επίσης ότι στις 7.12.2007 λάβαμε συγχαρητήρια επιστολή από τον κ. Frattini για τις επιδόσεις μας στον τομέα της πρόληψης και καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων.
Γ. Επίσης διαμορφώθηκε αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της εμπορείας ανθρώπων αλλά και για την αρωγή των θυμάτων, ιδιαίτερα των ανηλίκων. Ειδικότερα:
1. Θεσπίσθηκε ειδικό καθεστώς διαμονής, για υπηκόους τρίτων χωρών που χαρακτηρίζονται ως θύματα εμπορίας ανθρώπων και συνεργάζονται με τις αρχές για την καταπολέμηση των κυκλωμάτων εμπορίας ανθρώπων. Στόχος των εν λόγω διατάξεων είναι προστασία των προσώπων αυτών τόσο κατά τη διεξαγωγή των σχετικών ερευνών από τις αρμόδιες αρχές όσο και κατά την μετέπειτα διαμονή τους. Οι σχετικές ρυθμίσεις αφορούν ιδίως:
· Την παροχή, για πρώτη φορά, περιόδου περίσκεψης, κατά την οποία τα θύματα θα μπορέσουν να διαφύγουν από την επιρροή των κυκλωμάτων και να συνεργασθούν με τις αρχές.
· Τη χορήγηση ανανεώσιμης άδειας διαμονής διάρκειας ενός έτους με δικαίωμα εργασίας, καθώς και πρόσβασης στην εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση.
· Την πλήρη υγειονομική περίθαλψή τους, τόσο κατά την διάρκειας της προθεσμίας περίσκεψης όσο και μετά τη χορήγηση της άδειας διαμονής.
· Την παροχή της δυνατότητας, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας συνεργασίας τους με τις αρχές, να ζητήσουν και να λάβουν άδειας διαμονής για κάποιον από τους λοιπούς λόγους του ν. 3386/2005, εφόσον το επιθυμούν και εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.
· Την παροχή αυξημένης προστασίας στους ασυνόδευτους ανηλίκους που χαρακτηρίζονται ως θύματα εμπορίας ανθρώπων.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημανθεί ότι η Γενική Γραμματεία Ισότητας προωθεί, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες δράσεις για τα θύματα εμπορίας ανθρώπων:
· Εφαρμογή, σε συνεργασία με το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (Κ.Ε.Θ.Ι.) και τον Ελληνικό Σύνδεσμο Οικογενειακού Προγραμματισμού, εκπαιδευτικού προγράμματος αναπτυξιακής βοήθειας και συνεργασίας με χώρες προέλευσης οικονομικών μεταναστών και θυμάτων εμπορίας. Αναφέρεται ειδικότερα το πρόγραμμα «Εκπαίδευση – κοινωνικός αποκλεισμός- πορνεία- μετανάστευση» στην Αλβανία, Μολδαβία, Ουκρανία και Γεωργία, συνολικού κόστους 150.000 ευρώ.
· Παροχή αρωγής στα θύματα εμπορίας, μέσω των δύο Συμβουλευτικών Κέντρων (Αθηνών και Πειραιώς) για τη βία κατά γυναικών και του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας, τα οποία αφενός παρέχουν συμβουλευτική, ψυχολογική και νομική, υποστήριξη και αφετέρου αντιμετωπίζουν, σε συνεργασία με τον Ο.Α.Ε.Δ., προβλήματα απασχόλησης και κοινωνικής ένταξης των γυναικών αυτών.
VII. Ειδικά η αντιμετώπιση του φαινομένου της παράνομης μετανάστευσης: Στήριξη των χωρών προέλευσης των μεταναστών – Έλεγχος συνόρων
Α. Η παράνομη μετανάστευση είναι ένα φαινόμενο, το οποίο διαρκώς εξελίσσεται και κάθε φορά εξαρτάται από δυναμικές και παραμέτρους, οι οποίες μεταβάλλονται και δεν μπορούν να προβλεφθούν. Η πολιτική και οι δράσεις του Υπουργείου Εσωτερικών αναφορικά με την παράνομη μετανάστευση μπορούν να συνοψισθούν ιδίως σε τρεις κατευθύνσεις:
· Ανθρωπισμός – Πλήρης σεβασμός των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
· Φιλοξενία – υγεία – υγιεινή και κοινωνική πρόνοια.
· Νομιμότητα απέναντι στον μετανάστη.
Β. Στήριξη των χωρών προέλευσης των μεταναστών
Εφαρμόζουμε, μεταξύ άλλων, το Κοινοτικό Πρόγραμμα για την «Οικονομική και τεχνική βοήθεια προς τρίτες χώρες στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης – ΑΙΝΕΙΑΣ» (20/4/2006 – 20/4/2008)
Βασική μας πεποίθηση αποτελεί το γεγονός ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, χωρίς να εφαρμόζουμε στρατηγική ενίσχυσης και στήριξης των χωρών προέλευσής τους, προκειμένου να μην εξαναγκάζονται οι οικονομικοί μετανάστες να εγκαταλείπουν την Πατρίδα τους. Με δεδομένο ότι οι περισσότεροι υπήκοοι τρίτης χώρας που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα προέρχονται από την Αλβανία, το ΥΠ.ΕΣ. υπέβαλε, τον Μάρτιο 2005, πρόταση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υλοποίηση δράσεων στην Αλβανία στο πλαίσιο της πρώτης προκήρυξης του Κοινοτικού Προγράμματος «Οικονομική και τεχνική βοήθεια προς τρίτες χώρες στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης – ΑΙΝΕΙΑΣ». Το εν λόγω Πρόγραμμα βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 491/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 10η Μαρτίου 2004, και στόχος του είναι η παροχή ειδικής και συμπληρωματικής χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας προς τρίτες χώρες ώστε να ενισχυθούν στην προσπάθειά τους για αποτελεσματικότερη διαχείριση των ποικίλων διαστάσεων των μεταναστευτικών ροών.
Ο σχεδιασμός του Προγράμματος ΑΙΝΕΙΑΣ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως βασικού χρηματοδοτικού εργαλείου σε θέματα μετανάστευσης, στηρίζεται σε συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κατά την ειδική σύνοδό του στο Τάμπερε στις 15-16/10/1999 και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης στις 21-22/6/2002, σύμφωνα με τα οποία η ενισχυμένη συνεργασία των κρατών μελών με τρίτες χώρες έχει καθοριστική σημασία για την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και κυρίως για την πρόληψη και την καταπολέμηση της λαθρομετανάστευσης.
Η πρόταση του ΥΠ.ΕΣ. εγκρίθηκε από το αρμόδιο όργανο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μεταξύ άλλων ανταγωνιστικών προτάσεων και στις 15/12/2005 υπεγράφη σχετική «Σύμβαση Επιχορήγησης Ενέργειας») μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EuropaiAid Cooperation Office) και του ΥΠ.ΕΣ. ως υπεύθυνου διαχείρισης, διοίκησης και συντονισμού του έργου, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη.
Το εγκριθέν πρόγραμμα τιτλοφορείται: «Δημιουργία μηχανισμών με σκοπό την αποτελεσματική και βιώσιμη υλοποίηση της Συμφωνίας Επανεισδοχής μεταξύ της Αλβανίας, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ενδιαφερομένων τρίτων χωρών», είναι διετούς διάρκειας (20 Απριλίου 2006 – 20 Απριλίου 2008) και συνολικού κόστους 1.818.460 €, εκ των οποίων το 80% χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το 20% από πόρους των εταίρων.
Στο πλαίσιο αυτό, βασικός στόχος του προγράμματος είναι η υποστήριξη των αρμόδιων Αλβανικών Αρχών για την αποτελεσματική υλοποίηση της «Συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αλβανίας για την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια». Η εν λόγω Συμφωνία τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου 2006 και προσδιορίζει τους όρους σύμφωνα με τους οποίους το κάθε μέρος θα πρέπει να κάνει δεκτά στο έδαφός του άτομα που διαμένουν χωρίς άδεια στο έδαφος του άλλου μέρους και τις σχετικές αμοιβαίες υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών.
Στο πλαίσιο αυτό επιμέρους στόχοι του προγράμματος είναι:
· Η υποστήριξη των αρμόδιων κρατικών φορέων της Αλβανίας στο σχεδιασμό και την προώθηση της πολιτικής επανεισδοχής και, γενικότερα, της πολιτικής επιστροφής Αλβανών υπηκόων, καθώς και στην επεξεργασία του απαραίτητου νομοθετικού πλαισίου για την υλοποίηση της Συμφωνίας Επανεισδοχής μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Αλβανίας.
· Ο εντοπισμός καλών πρακτικών στην υλοποίηση διμερών ή πολυμερών Συμφωνιών και πρωτοκόλλων Επανεισδοχής και η προσαρμογή των πρακτικών αυτών στην Αλβανική περίπτωση.
· Η προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των Ελληνικών και Αλβανικών υπηρεσιών που εμπλέκονται άμεσα στην υλοποίηση της Συμφωνίας Επανεισδοχής και η μεταφορά σχετικής τεχνογνωσίας στην Αλβανική διοίκηση. Την προσεχή Δευτέρα θα γίνει η εγκατάσταση του αναγκαίου τεχνικού εξοπλισμού και θα ακολουθήσει η εκπαίδευση των οικείων στελεχών.
· Η προετοιμασία των απαραίτητων διμερών Συμφωνιών Επανεισδοχής μεταξύ της Αλβανίας και γειτονικών χωρών.
· Η προώθηση της κοινωνικο-οικονομικής επανένταξης Αλβανών υπηκόων που αναμένεται να επιστρέψουν στη γειτονική χώρα (είτε μέσω της Συμφωνίας Επανεισδοχής, είτε εκτός του πλαισίου της), μέσω της αναβάθμισης των υπηρεσιών που παρέχονται από τα Περιφερειακά και Τοπικά Γραφεία Απασχόλησης της Αλβανίας.
Ο φορέας που, κυρίως, ωφελείται από το πρόγραμμα είναι το Υπουργείο Εσωτερικών της Αλβανίας και ειδικότερα οι κεντρικές και περιφερειακές Υπηρεσίες του Υπουργείου που εμπλέκονται, άμεσα ή έμμεσα, στην υλοποίηση της Συμφωνίας Επανεισδοχής: Διεύθυνση Συνόρων και Μετανάστευσης, Διεύθυνση Προσφύγων, Διεύθυνση κατά του Οργανωμένου Εγκλήματος και κατά της Εμπορίας, Υπηρεσία Δικαστικών και Νομικών Θεμάτων, καθώς και οι Περιφερειακές Αστυνομικές Μονάδες κατά της Εμπορίας, η Αστυνομία Συνόρων και συνοριακοί υπάλληλοι και φύλακες. Επιπλέον, από δράσεις του προγράμματος επωφελούνται άμεσα στελέχη επιλεγμένων Υπηρεσιών των Υπουργείων με αρμοδιότητα σε θέματα μετανάστευσης (Υπουργείων Εξωτερικών, Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων), καθώς και το προσωπικό επιλεγμένων Περιφερειακών και Τοπικών Γραφείων της Εθνικής Υπηρεσίας Απασχόλησης της Αλβανίας. Βάσει των ανωτέρω, ο συνολικός αριθμός των άμεσα επωφελούμενων εκτιμάται σε περίπου 650 άτομα.
Γ. Διασυνοριακή συνεργασία και έλεγχοι συνόρων
Η Χώρα μας, στο πλαίσιο της Συνθήκης του Schengen, σχεδίασε και εφαρμόζει δέσμη αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης και καταστολής της λαθρομετανάστευσης και της διασυνοριακής εγκληματικότητας γενικότερα, με πλήρη σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, επενδύοντας:
1. Στη Συνεργασία με τρίτες χώρες, ιδίως χώρες καταγωγής και διέλευσης μεταναστών σε θέματα συλλογής πληροφοριών, εκπαιδεύσεων κ.λπ.
2. Στη Διμερή και Διεθνή συνεργασία δηλαδή:
· Συμφωνίες με γειτονικές χώρες για συνεργασία στη διαχείριση των κοινών συνόρων, με σκοπό την βελτίωση της ασφάλειας.
· Συμφωνίες Αστυνομικής συνεργασίας με Αλβανία, Βουλγαρία και Π.Γ.Δ.Μ. και Συμφωνίες επανεισδοχής με Ρουμανία, Βουλγαρία και Τουρκία.
· Η συνεργασία με Αλβανία για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος γενικότερα, η διενέργεια κοινών επιχειρήσεων και η εφαρμογή του προγράμματος «ΑΙΝΕΙΑΣ», για το οποίο έγινε λόγος παραπάνω.
· Η Περιφερειακή συνεργασία με Υπηρεσίες της Βουλγαρίας για την αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος γενικότερα και συμμετοχή μας στο πρόγραμμα διδυμοποίησης της Γερμανίας με τη Βουλγαρία (PHARE), για την αναβάθμιση της Συνοριακής Βουλγαρικής Αστυνομίας.
· Η ενεργός συμμετοχή μας σε δράσεις της FRONTEX για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης (Πραγματοποιήθηκε η Κοινή Ευρωπαϊκή Επιχείρηση «POSEIDON Ι» στα Ε/Τ χερσαία και θαλάσσια σύνορα, καθώς και σε Ελληνικούς και Ιταλικούς λιμένες, με τη συμμετοχή και του Υ.Ε.Ν. από 25/6 έως 5/7/2006, ενώ ανάλογη επιχείρηση (POSEIDON 2007) διεξήχθη κατά το διάστημα από 15-5-07 έως 7-10-07 σε τρεις φάσεις.
Επισημαίνεται ότι o αρμόδιος Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. F. Frattini, στην από 3.12.2007 επιστολή του προς τον Υπουργό Εσωτερικών, εκφράζει την πλήρη επιδοκιμασία του στην πολιτική αντιμετώπισης της λαθρομετανάστευσης που έχουμε προτείνει και η οποία βασίζεται στην ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων καθώς και σε μία κοινή πολιτική για την επιστροφή των μεταναστών.
3. Στη λήψη μέτρων για τα εξωτερικά σύνορα
α. Η Χώρα μας, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, της γειτνίασης της με χώρες διέλευσης και προέλευσης λαθρομεταναστών και της ιδιομορφίας των συνόρων της, αντιμετωπίζει έντονη μεταναστευτική πίεση από αλλοδαπούς διαφόρων υπηκοοτήτων, καθώς μάλιστα αποτελεί μία από τις κύριες πύλες εισόδου της Ε.Ε.
Η ιδιομορφία των εκτεταμένων χερσαίων συνόρων μας – 1248 km, εκ των οποίων 997 km σε ξηρά, τα οποία μάλιστα, σε αρκετά σημεία, γίνονται δασώδη και δύσβατα, 226 km σε ποταμούς και 25 km σε λίμνες – δημιουργεί εξ αντικειμένου δυσκολίες αποτελεσματικής επιτήρησής τους.
β. Η οργανωμένη διακίνηση παράνομων μεταναστών, πραγματοποιείται με διάφορους τρόπους και η είσοδός τους στη Xώρα επιχειρείται είτε λάθρα, είτε με νομιμοφανείς διαδικασίες. Οι κυριότερες περιπτώσεις παράνομης εισόδου αλλοδαπών καταγράφονται συνοπτικά ως εξής:
· Ελληνοαλβανικά σύνορα:
Η συντριπτική πλειοψηφία των λαθρομεταναστών είναι Αλβανοί,. Συγκεντρώνονται στις παραμεθόριες πόλεις της Αλβανίας και, στη συνέχεια, συνήθως σε μικρές ομάδες, μεμονωμένα ή με τη βοήθεια των κυκλωμάτων, εισέρχονται λάθρα στην Ελλάδα, πεζοί, από δύσβατα σημεία των Ε/Α συνόρων. Συνήθης είναι η μεταφορά λαθρομεταναστών με κλειστά φορτηγά.
· Ελληνοσκοπιανά σύνορα:
Εισέρχονται κυρίως υπήκοοι FYROM, πρώην Ο.Δ. Γιουγκοσλαβίας, Αλβανοί και μικρός αριθμός Ασιατών. Αρκετοί Αλβανοί εισέρχονται στην Π.Γ.Δ.Μ. νόμιμα και στη συνέχεια εισέρχονται λάθρα στην Ελλάδα.
· Ελληνοβουλγαρικά σύνορα:
Μετά την 1.01.2007 (ημερομηνία ένταξης Βουλγαρίας – Ρουμανίας στην Ε.Ε.) παρατηρείται το φαινόμενο ότι εισέρχονται παράνομα υπήκοοι χωρών πρώην Σοβιετικής Ένωσης, Ασίας και Αφρικής, μέσω της Τουρκίας, στη Βουλγαρία και, ακολούθως, με τη βοήθεια οργανωμένων κυκλωμάτων στη Χώρα μας.
· Ελληνοτουρκικά σύνορα:
Λαθρομετανάστες διαφόρων υπηκοοτήτων (κυρίως Ασιατικών και Αφρικανικών χωρών), εισέρχονται στη Χώρα μας μέσω των χερσαίων συνόρων μας, και ιδιαίτερα του ποταμού Έβρου, καθώς και των θαλασσίων συνόρων μας (από τα Τουρκικά παράλια προς τα Ελληνικά νησιά).
γ. Κυριότερη πόλη συγκέντρωσης λαθρομεταναστών είναι η Κωνσταντινούπολη. Οι λαθρομετανάστες διαμένουν σε ξενοδοχεία και διάφορα άλλα καταλύματα και από εκεί με τη βοήθεια κυκλωμάτων διακίνησης λαθρομεταναστών, είτε μεταφέρονται στα χερσαία σύνορα με την Ελλάδα και από κει επιχειρούν να διασχίσουν λάθρα τον ποταμό Έβρο, είτε στα δυτικά παράλια της Τουρκίας απ’ όπου, με τη βοήθεια πλωτών μέσων, μεταφέρονται στα ελληνικά νησιά.
δ. Στις περιπτώσεις που η είσοδος των παρανόμων μεταναστών επιχειρείται από νομοθετημένα σημεία, αυτή πραγματοποιείται συνήθως είτε με τη χρήση πλαστών ή παραποιημένων ταξιδιωτικών εγγράφων, προξενικών θεωρήσεων, αδειών παραμονής, κ.λ.π. είτε με τη χρήση κανονικών εγγράφων και ισχυρών προξενικών θεωρήσεων υπό τον μανδύα του τουρίστα, του φοιτητή – σπουδαστή, του μέλους ενός πολιτιστικού συγκροτήματος, του ναυτικού, εφόσον βέβαια καταφέρουν να εισέλθουν, παρατείνουν παράνομα τη δικαιούμενη παραμονή τους ή παραβιάζουν τους όρους εισόδου τους.
ε. Οι συνθήκες πολιτικής και οικονομικής αστάθειας των χωρών προέλευσης των μεταναστών, συντείνουν στη συνεχή διόγκωση της παράνομης μετανάστευσης. Απόδειξη του ως άνω γεγονότος, αποτελούν τα κατωτέρω παρατιθέμενα στοιχεία συλληφθέντων λαθρομεταναστών σε όλη την Επικράτεια:
Από το σύνολο των Αστυνομικών Διευθύνσεων και τις Λιμενικές αρχές της Χώρας, κατά το έτος 2007, οι συλλήψεις αλλοδαπών για παράνομη είσοδο και παραμονή ανήλθαν συνολικά σε 112.364 (103.124 από Αστυνομικές αρχές και 9.240 από Λιμενικές αρχές), έναντι (91.783) για το έτος 2006. Σημειώθηκε δηλαδή αύξηση της τάξεως του 12,4%. Επίσης, το έτος 2006, συνελήφθησαν 911 διακινητές λαθρομεταναστών, ενώ το έτος 2007 1.225, δηλαδή αύξηση (34,5%). Ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός λαθρομεταναστών στη χώρα μας έχει ως άμεση συνέπεια την προσαρμογή των μέτρων αντιμετώπισης του εν λόγω προβλήματος από τις αρμόδιες υπηρεσίες μας.
στ. Για την αντιμετώπιση και διαχείριση της παραπάνω πραγματικότητας λαμβάνονται ιδίως τα ακόλουθα μέτρα, πάντοτε με πρώτιστο γνώμονα τον σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου:
· Εντατικοποίηση των ελέγχων στα νομοθετημένα σημεία των διερχομένων ατόμων, με εκπαιδευμένο προσωπικό και σύγχρονα τεχνικά μέσα (έλεγχοι διαβατηρίων από ΕΛΑΣ, έλεγχος εμπορευμάτων, μεταφορικών μέσων, προσώπων και αποσκευών από υπηρεσίες Τελωνείων).
· Ουσιαστική επιτήρηση των χερσαίων συνόρων από ειδική Υπηρεσία Συνοριακής Φύλαξης και Δίωξης Λαθρομετανάστευσης, συνολικά (58)
Τμημάτων, τα οποία στελεχώνονται από (4.600) περίπου Συνοριοφύλακες και (500) περίπου Αστυνομικούς και είναι κατανεμημένα σε τρεις επιχειρησιακές ζώνες επιτήρησης και ελέγχου:
ΖΩΝΕΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
Α’ ΖΩΝΗ (παραμεθόριοι νομοί) 33
Β’ ΖΩΝΗ (όμοροι των παραμεθόριων νομοί) 11
Γ’ ΖΩΝΗ (ενδοχώρα) 14
· Επιτήρηση των θαλασσίων συνόρων, με προσωπικό και
μέσα του Λιμενικού Σώματος (Υ.Ε.Ν.).
· Συνεργασία και αποτελεσματικός συντονισμός όλων των αρμόδιων κρατικών φορέων και υπηρεσιών, κατά λόγο αρμοδιότητας (Υπουργεία: Εσωτερικών, Οικονομίας και Οικονομικών, Εξωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου & Νησιωτικής Πολιτικής).
· Βελτίωση των συνθηκών κράτησης με γνώμονα τη διασφάλιση της προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Δημιουργία Πρότυπων Κέντρων Υποδοχής και Φιλοξενίας Λαθρομεταναστών, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Ύπατης Αρμοστείας του Ο.Η.Ε. και αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων, ώστε να καταστούν και αυτά Πρότυπα. Στην προσπάθειά μας αυτή πολύτιμος αρωγός είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ειδικότερα:
Οι παράνομοι αλλοδαποί, οι οποίοι συλλαμβάνονται, κρατούνται:
αα) Σε κρατητήρια των Αστυνομικών Υπηρεσιών της Χώρας.
ββ) Σε άλλους χώρους κράτησης που έχουν ιδρυθεί με μέριμνα του πρώην Υπουργείου Δημόσιας Τάξης στην περιοχή της Αττικής και συγκεκριμένα:
– Στη Δ/νση Αλλοδαπών Αττικής Π. Ράλλη 24.
– Σε κτίριο του πρώην Αν. Αερολιμένα Αθηνών.
– Στην περιοχή Ελληνικού.
– Στον Πειραιά (Δραπετσώνα).
– Στον Ασπρόπυργο (Τ.Δ.Λ. Δυτ.Αττικής).
– Στην Υποδιεύθυνση Ασφαλείας Β/Α Αττικής Μαρούσι.
– γγ) Σε ειδικούς χώρους κράτησης που έχουν ιδρυθεί σύμφωνα με το άρθρο 48 του ν.2910/2001 με πρωτοβουλία του πρώην ΥΠ.ΕΣ.Δ.ΔΑ. και συγκεκριμένα:
– Στο Φυλάκιο Ορεστιάδας.
– Στη Βέννα Ροδόπης.
– Στις Αλυκές Κέρκυρας.
– Στο Παγανί Λέσβου.
– Στο Βαθύ Σάμου.
– Στο Μερσινίδι Χίου.
Παραμένει δε σταθερή επιδίωξή μας η δημιουργία κατάλληλων συνθηκών προσωρινής κράτησης, όπως επιτάσσει ο σεβασμός στην αξία του Ανθρώπου και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια αλλά και η εν γένει προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Στο πλαίσιο αυτό βρίσκεται στο στάδιο της τελικής επεξεργασίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Υπουργείων Εσωτερικών, Οικονομίας & Οικονομικών και Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης, η Κοινή Υπουργική Απόφαση για τους Ειδικούς Χώρους Παραμονής Αλλοδαπών βάσει της νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 81 του ν.3386/2005 «Είσοδος, Διαμονή και Κοινωνική Ένταξη Υπηκόων Τρίτων Χωρών στην Ελληνική Επικράτεια». Η απόφαση αυτή προβλέπει τη δημιουργία ειδικών χώρων παραμονής των υπό απέλαση αλλοδαπών, κυρίως στα σημεία εισόδου, με προδιαγραφές που εξασφαλίζουν ανθρώπινες συνθήκες παραμονής και διαβίωσης των φιλοξενουμένων (πλήρης και επαρκής τήρηση των όρων υγιεινής). Λαμβάνεται επίσης ειδική μέριμνα για την παραμονή οικογενειών καθώς και για τους ανήλικους, ενώ θα υπάρχουν και χώροι αναψυχής, αθλοπαιδιών και θρησκευτικής λατρείας. Πέραν του αναγκαίου διοικητικού προσωπικού, οι Ειδικοί Χώροι θα στελεχωθούν με το κατάλληλο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.
Όπως προαναφέρθηκε, από το 2004, ιδίως με την ίδρυση των δύο Πρότυπων Κέντρων Φιλοξενίας Λαθρομεταναστών, άρχισε μια πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια αντιμετώπισης του θέματος. Ήδη λειτουργούν στο Φυλάκιο Κυπρίνου του Νομού Έβρου Ειδικοί Χώροι Παραμονής δυναμικότητας, προς το παρόν 378 ατόμων, με δυνατότητα αύξησης σε 500, σε πολύ καλές συνθήκες διαβίωσης.
Επίσης στη Σάμο, ο νέος χώρος παραμονής, δυναμικότητας 300 ατόμων που έχει ήδη παραδοθεί, αποτελεί Πρότυπο Κέντρο με σύγχρονο εξοπλισμό το οποίο ανταποκρίνεται πλήρως στις προδιαγραφές που έχουν τεθεί από την Υπάτη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε.
Όλοι οι χώροι κράτησης και παραμονής αλλοδαπών είναι εφοδιασμένοι με έντυπα πληροφοριακών δελτίων σε 15 γλώσσες, τα οποία τους ενημερώνουν για τα δικαιώματά τους. Μάλιστα, τα εν λόγω έντυπα διανέμονται με αποδεικτικά επίδοσης σε όλους. Στα Κέντρα αυτά έχουν τη δυνατότητα ακώλυτης πρόσβασης και συνδρομής οι εκπρόσωποι ΜΚΟ.
4. Στη λήψη μέτρων εντός της Επικράτειας – Εθνικό στρατηγικό σχέδιο για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης
α) Στο πλαίσιο της στρατηγικής αντιμετώπισης του φαινομένου της παράνομης μετανάστευσης, στις προσπάθειες διαχείρισης του φαινομένου στο εσωτερικό της Χώρας συγκαταλέγονται ιδίως:
– Ενισχυμένα μέτρα έρευνας εντοπισμού και σύλληψης των λαθρομεταναστών από τις αστυνομικές δυνάμεις και ειδικά ιδρυθέντα Τμήματα Δίωξης Λαθρομετανάστευση (στη Σάμο, τη Λέσβο, τη Χίο, τη Ρόδο, την Κω και την Εύβοια) και συστήνονται 200 νέες θέσεις συνοριοφυλάκων.
– Επιβολή αυστηρών ποινικών και οικονομικών κυρώσεων σε βάρος των διακινητών που συλλαμβάνονται.
– Επιβολή χρηματικών κυρώσεων σε βάρος αεροπορικών και ναυτιλιακών εταιρειών, όταν μεταφέρουν αλλοδαπούς που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις εισόδου.
– Απελάσεις των συλλαμβανόμενων παράνομων μεταναστών. Τα κύρια προβλήματα διαδικασιών απέλασης συνίστανται στην έλλειψη διπλωματικής εκπροσώπησης κάποιων τρίτων χώρων στην Ελλάδα, καθώς και στην άρνηση ορισμένων εκ των υφισταμένων να εκδώσουν ταξιδιωτικά έγγραφα στους συλληφθέντες προς απέλαση.
β) Το Υπουργείο Εσωτερικών, ως ο κύριος φορέας, σε εθνικό επίπεδο, για τη διαχείριση -αντιμετώπιση του φαινομένου της παράνομης μετανάστευσης, ανέλαβε την πρωτοβουλία συντονισμού της συνεργασίας, των εμπλεκόμενων στο θέμα αυτό φορέων , με στόχο την κατάρτιση ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για την κατ’ ενιαίο και με συντονισμένο τρόπο διαχείριση της παράνομης μετανάστευσης και προστασία των εξωτερικών μας συνόρων.
Με την προσπάθεια αυτή τίθενται ουσιαστικά οι βάσεις για μια ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του φαινομένου και εξασφαλίζονται επιτέλους, οι προϋποθέσεις χάραξης ενιαίας εθνικής πολιτικής – στρατηγικής, όχι μόνο προς όφελος των εθνικών μας συμφερόντων, αλλά κυρίως, με γνώμονα τον σεβασμό στον Άνθρωπο και την ανθρώπινη αξία. Οι βασικοί του άξονες πρόκειται να εξειδικευθούν άμεσα.
5. Επιμέρους ζητήματα απελάσεων
ΓΕΝΙΚΑ
Οι αποφάσεις απέλασης – πάντα με σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου – των παράνομα εισελθόντων και διαμενόντων στη Χώρα μας αλλοδαπών, εκδίδονται σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 76 του ν.3386/2005 (διοικητικές απελάσεις) και στα άρθρα 74 και 99 του Ποινικού Κώδικα (δικαστικές απελάσεις). Επίσης εφαρμόζονται κατά κεραία:
– Η Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως το άρθρο 63, σημείο 3, στοιχείο β).
– Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, της 4ης Νοεμβρίου 1950.
– Η Σύμβαση των Η.Ε. κατά των βασανιστηρίων και άλλων σκληρών, απάνθρωπων ή εξευτελιστικών μορφών μεταχείρισης ή τιμωρίας, της 10ης Δεκεμβρίου 1984.
– Η σύμβαση της Γενεύης περί του καθεστώτος των Προσφύγων, της 28ης Ιουλίου 1951 και το Πρωτόκολλο της 31ης Ιανουαρίου 1967.
– Η Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού, της 20ής Νοεμβρίου 1989.
– Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 13ης- 14ης Οκτωβρίου 2000.
– Η Οδηγία 2001/40 (Αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων απέλασης).
– Το έγγραφο MIGR 33/15-4-2002 του Συμβουλίου (Πράσινη Βίβλος).
ΕΙΔΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ
Η Χώρα μας αποδίδει μεγάλη σημασία στην προστασία των ανηλίκων, ειδικά των ασυνόδευτων και των θυμάτων trafficking, όπως και σε όλους όσους έχουν ανάγκη πρόσθετης μέριμνας και υποστήριξης.
Από την Ελληνική νομοθεσία απαγορεύεται η απέλαση ανηλίκων:
– Όταν οι γονείς ή τα πρόσωπα που έχουν την επιμέλειά του διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα.
– Όταν έχουν επιβληθεί αναμορφωτικά μέτρα με απόφαση του Δικαστηρίου Ανηλίκων.
Στην περίπτωση υπηκόων τρίτων χωρών που είναι ασυνόδευτοι ανήλικοι ή θύματα εμπορίας ανθρώπων, οι αρμόδιες Εισαγγελικές ή Αστυνομικές Αρχές λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για να προσδιορίσουν την ταυτότητα και την ιθαγένειά τους και να θεμελιώσουν το γεγονός ότι δεν συνοδεύονται.
Επίσης, καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για το ταχύτερο δυνατό εντοπισμό της οικογένειάς τους και λαμβάνουν αμέσως τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσουν τη νομική τους εκπροσώπηση και εφόσον χρειάζεται, την εκπροσώπησή τους στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας.
Η Ελληνική Αστυνομία φροντίζει ιδιαίτερα για την προστασία των ανηλίκων από τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένοι αλλά και από τον κίνδυνο διαμόρφωσης εγκληματικής προδιάθεσης. Σε περίπτωση σύλληψης ανηλίκων για ποινικό αδίκημα, ενημερώνεται άμεσα από την Υπηρεσία σύλληψης ο αρμόδιος εισαγγελέας. Όταν δε, μετά από επισταμένη έρευνα δεν ανευρίσκονται στη Χώρα μας οι γονείς τους ή τα πρόσωπα που έχουν την επιμέλειά του από την αρμόδια Υπηρεσία Αλλοδαπών, ενημερώνεται η INTERPOL για την αναζήτησή τους στη χώρα τους. Ειδικότερα για τους ανήλικους υπηκόους Αλβανίας, η Ελληνική και η Αλβανική κυβέρνηση, έχουν υπογράψει συμφωνία για την προστασία, συμπεριλαμβανομένου του επαναπατρισμού, της αποκατάστασης και της περίθαλψης των Αλβανοπαίδων, που είναι θύματα διακίνησης στην Ελλάδα.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΕΠΑΝΕΙΣΔΟΧΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ – ΤΟΥΡΚΙΑΣ
Στο πλαίσιο της Αστυνομικής Συνεργασίας, υπεγράφη με την Τουρκία Πρωτόκολλο Επανεισδοχής στις 8-11-2001, το οποίο κυρώθηκε με τον ν. 3030/2002.
Η Τουρκία, σε αντίθεση με την ελληνική πλευρά που εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της, δεν εφαρμόζει τα συμφωνηθέντα. Από τις 24.4.2002 οπότε άρχισε η εφαρμογή του Πρωτοκόλλου Επανεισδοχής έχουμε ζητήσει την επανεισδοχή 32.095 ατόμων, αλλά οι τουρκικές αρχές αποδέχθηκαν μόνο τα 1.940 άτομα! Ειδικότερα, το 2007 υπεβλήθησαν 479 αιτήματα επανεισδοχής στις Τουρκικές αρχές που αφορούσαν την επανεισδοχή 7.535 λαθρομεταναστών και δεχθήκαμε 17 αιτήματα επανεισδοχής για 1.078 λαθρομετανάστες που τα υπέβαλε η Τουρκική πλευρά. Η Τουρκική πλευρά αποδέχθηκε την επανεισδοχή 1.452 λαθρομεταναστών, από τους οποίους παραδόθηκαν μόνο 423 λαθρομετανάστες.
Η Τουρκική πλευρά εξακολουθεί, δυστυχώς, να μη συμμορφώνεται προς τις διατάξεις του Πρωτοκόλλου, να μην συνεργάζεται στα θέματα επανεισδοχής και, ακόμη, να δημιουργεί διάφορα προβλήματα, επιχειρησιακής φύσης, κατά τη διαδικασία παράδοσης λαθρομεταναστών στους Κήπους Έβρου, με σκοπό να δυσκολέψει ή ακόμα και να πετύχει την αναβολή ή ακύρωση μιας διαδικασίας επανεισδοχής. Ειδικότερα:
– Οι απαντήσεις των τουρκικών αρχών είναι συνήθως αρνητικές, παρά την ύπαρξη συντριπτικών στοιχείων (π.χ. σύλληψη Τούρκων διακινητών, θεωρήσεις επί διαβατηρίων, τουρκικά χρήματα και εισιτήρια αστικών συγκοινωνιών, φωτογραφίες λαθρομεταναστών σε Τουρκικές τοποθεσίες κ.λ.π.).
– Επικαλούνται ότι οι αρμόδιες Τουρκικές τοπικές αρχές στα Ίψαλα δεν ενημερώνονται έγκαιρα από την κεντρική υπηρεσία στην Άγκυρα ως προς τους λαθρομετανάστες. Σε ορισμένες κρίσιμες περιπτώσεις, οι αρμόδιοι υπάλληλοι στην Άγκυρα δεν απαντούσαν στις τηλεφωνικές κλήσεις των ημεδαπών υπηρεσιών, ενώ παρατηρείται ότι δεν «υπάρχει» προσωπικό που να ομιλεί την Αγγλική γλώσσα, με αποτέλεσμα η προσπάθεια επικοινωνίας και επίλυσης των πρακτικών προβλημάτων που ανακύπτουν να καθίσταται σχεδόν αδύνατη.
– Επιλέγουν ν’ απαντούν με αδικαιολόγητη καθυστέρηση, γεγονός που καθιστά ανέφικτη την παράδοση των λαθρομεταναστών (ανώτατο όριο κράτησης 3 μήνες).
– Αρνούνται να παραλάβουν λαθρομετανάστες όταν οι τελευταίοι, σκόπιμα, δηλώνουν, κατά την παράδοσή τους, άλλη υπηκοότητα με προφανή στόχο τη ματαίωση της επανεισδοχής τους. Ακόμα και αν αποδειχθεί εκ των υστέρων ότι οι λαθρομετανάστες επικαλέσθηκαν ψευδώς άλλη υπηκοότητα και στοιχεία ταυτότητος για να αποφύγουν την απέλασή τους στην Τουρκία, η Τουρκική πλευρά δεν τους δέχεται.
– Προσπαθούν ν’ αντισταθμίσουν τις όποιες υποχρεώσεις τους με την υποβολή αβάσιμων αιτημάτων για υποτιθέμενες συλλήψεις λαθρομεταναστών στο τουρκικό έδαφος που έφθασαν εκεί από τη χώρα μας. Οι τουρκικές αρχές μας έχουν διαβιβάσει 84 αιτήματα επανεισδοχής που αφορούσαν 1.907 λαθρομετανάστες. Ειδικότερα, στα τελευταία αιτήματα επανεισδοχής που μας έχουν υποβάλει και αφορούν λαθρομετανάστες που συνελήφθησαν στα παράλια της Μικράς Ασίας, επικαλούνται ότι οι εν λόγω λαθρομετανάστες είχαν εισέλθει παράνομα στη Χώρα μας και μετά την σύλληψή τους, οι Ελληνικές αρχές (Αστυνομία – Λιμενικό Σώμα), τους μετέφεραν με πλοιάρια στα παράλια της Μικράς Ασίας όπου τους εγκατέλειψαν.
– Ως σημείο επανεισδοχής, επιμένουν να χρησιμοποιούν μόνο το συνοριακό σημείο των Κήπων Έβρου, χωρίς να ενεργοποιείται ο λιμένας της Σμύρνης, όπως άλλωστε προβλέπεται από τις διατάξεις του Πρωτοκόλλου, αν και επανειλημμένα από πλευράς μας το έχουμε ζητήσει, για τη διευκόλυνση των Υπηρεσιών στην μεταγωγή-παράδοση των λαθρομεταναστών. Ο λιμένας της Σμύρνης θα εξυπηρετούσε τις Υπηρεσίες μας στα νησιά του Αιγαίου (Δωδεκάνησα, Λέσβος, Χίος και Σάμος) που για την επανεισδοχή λαθρομεταναστών είναι αναγκασμένες να μεταγάγουν τους προς παράδοση λαθρομετανάστες στους Κήπους Έβρου. Αναμφίβολα η διαδικασία αυτή δημιουργεί σοβαρά προβλήματα, όπως λ.χ. στην ασφαλή και έγκαιρη μεταφορά και παράδοση των λαθρομεταναστών, αύξηση κόστους κλπ.
6. Επιμέρους θέματα ασύλου
ΓΕΝΙΚΑ
Πρωταρχικός στόχος του Υπουργείου Εσωτερικών, σύμφωνα με το νομοθετικό μας πλαίσιο (π.δ. 61/1999), είναι η εξασφάλιση της απρόσκοπτης δυνατότητας υποβολής αιτήματος ασύλου από κάθε αλλοδαπό […]





(Από τα πρακτικά της βουλής, 11-01-08)
ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Υπουργός Εσωτερικών): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θέλω να ευχαριστήσω θερμά την επιτροπή για τις εργασίες και το πόρισμα που κατέθεσε, καθώς και όλους εσάς, που λαμβάνετε μέρος σ’ αυτήν τη συζήτηση. Και να είστε βέβαιοι ότι θα ακούσω, θα ακούσουμε –είμαστε υποχρεωμένοι άλλωστε- όλες τις προτάσεις. Ακόμη και εκείνες που είναι στον αντίποδα της δικής μας πολιτικής. Κανείς δεν τα ξέρει όλα. Πρέπει πάντοτε, κάθε πολιτική -και ιδίως μία πολιτική σαν τη μεταναστευτική- να προσαρμόζεται και στις ανάγκες της χώρες και στις ανάγκες προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου.
Οφείλω, όμως, να ξεκινήσω, λέγοντας ορισμένα πράγματα, τα οποία χαρακτηρίζουν την όλη πολιτική μας.
Η μετανάστευση στις μέρες μας είναι φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης, εντάσσεται στο χώρο της παγκοσμιοποίησης, είναι απόρροια της παγκοσμιοποίησης και είναι έκφανση της παγκοσμιοποίησης. Το ζήτημα είναι από ποια πλευρά τη βλέπει κανείς. Η παγκοσμιοποίηση, όπως ξέρετε, έχει τις θετικές και τις αρνητικές της πλευρές.
Πως θα δει την μετανάστευση κάποιος μέσα σ’ αυτήν την παγκοσμιοποιημένη κοινωνία; Πρέπει και μπορεί να τη δει από τη θετική και μόνο πλευρά της. Από την πλευρά εκείνη που λέει, ότι μία Ελλάδα –και αυτό σημαίνει θωράκιση της Ελλάδας- έχει τη δύναμη να παραμένει η χώρα του πολιτισμού και της φιλοξενίας, διατηρώντας στο ακέραιο και την ταυτότητά της και τα σύνορά της και τον πολιτισμό της και την πορεία της.
Η Ελλάδα σ’ όλη την ιστορία υπήρξε μεγάλη και από πλευράς ιστορίας και πολιτισμού, ακριβώς γιατί δεν είχε ποτέ φοβικά σύνδρομα. Γιατί είχε τη δύναμη να υπερασπίζεται τη δημοκρατία, τα δικαιώματα του ανθρώπου και κυρίως είχε τη δύναμη να παράγει πολιτισμό, είχε τη δύναμη μέσα σ’ αυτόν τον πολιτισμό να ενσωματώνει τους άλλους. Γιατί ο ελληνικός πολιτισμός είναι αυτός που μπόλιασε τον παγκόσμιο και ιδίως των ευρωπαϊκό πολιτισμό. Έτσι πρέπει να δει η Ελλάδα τη μετανάστευση. Δεν μπορεί και δεν πρέπει να τη δει διαφορετικά, δεν δικαιούται να τη δει διαφορετικά. Γι’ αυτό για όσα έχω πει, είμαι περήφανος και εμμένω σ’ αυτά.
Αν πάνω σ’ αυτά τα ιδεώδη, τα οποία άλλωστε δεν είναι μόνο ούτε δικά μου ούτε μόνο της Νέας Δημοκρατίας αλλά είναι ιδεώδη του ελληνικού λαού -γιατί αυτός ο λαός είναι φιλόξενος λαός, είχε τη δύναμη κάτω από αντίξοες συνθήκες, να αντιμετωπίσει κατακτήσεις, δικτατορίες και τόσα άλλα, και αυτός ο λαός έχει τη δύναμη, τις κρίσιμες στιγμές να βοηθάει και εκείνους που έχουν ανάγκη. Αυτή είναι η δύναμη της Ελλάδας, όχι το έδαφος της, η έκτασή της αλλά η δύναμη του λαού της, του πολιτισμού της- αν δεν δούμε τη μεταναστευτική μας πολιτική θα έχουμε παραβιάσει τις ίδιες τις αρχές και τις αξίες του ελληνισμού και της ίδιας της ορθοδοξίας. Κάτω, λοιπόν, από αυτές τις προϋποθέσεις, διαμορφώθηκε μία πολιτική την οποία εφαρμόζουμε. Ποιοι είναι οι άξονες της πολιτικής αυτής; Και χαίρομαι, διότι όλες αυτές οι απαντήσεις που δίνω τώρα, είναι απαντήσεις που προκύπτουν μέσα από τα συμπεράσματα της ίδιας της επιτροπής. Ακόμα και από εκείνους που μπορεί να έβαλαν αστερίσκο. Τον έβαλαν εμφαντικά, δεν τον έβαλαν προς τα πίσω.
Οι άξονες, λοιπόν, είναι οι ακόλουθοι: Θα πρέπει να υπάρχουν κανόνες στη μετανάστευση. Βεβαίως! Γι’ αυτό με το ν. 3386/05 διαμορφώθηκαν οι όροι και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες κάποιος έρχεται στην Ελλάδα. Πως έρχεται και γιατί; Να σπουδάσει; Να δουλέψει; Να μονάσει; Γιατί έχει παραδείγματος χάρη ανάγκη από μία ειδική θεραπεία ή οτιδήποτε άλλο; Είναι οι συγκεκριμένοι κανόνες, που πριν, μπορεί κάπως να υπήρχαν αλλά ήταν πολύ ελλιπείς. Και αυτό δημιούργησε πολλά προβλήματα, επειδή αιφνιδιάστηκε η χώρα μετά το 1990 από ένα ρεύμα μεταναστευτικό, το οποίο τη μετέτρεψε από μία παραδοσιακή χώρα εκροής μεταναστών, σε χώρα εισροής μεταναστών. Γι’ αυτό μπήκαν τώρα αυτοί οι κανόνες.
Και οφείλω να σας πω ότι οι κανόνες αυτοί σήμερα αξιολογούνται από την ίδια την Ευρωπαϊκή ‘Ένωση, ως κανόνες που χρησιμεύουν ως πρότυπο προς άλλες κατευθύνσεις. Και δεν είναι δικές μου διαπιστώσεις αυτές, αλλά είναι διαπιστώσεις της Κομισιόν και του κ. Frattini. Αυτό είναι το ένα. Άρα νόμιμη μετανάστευση με όρους και κανόνες.
Ο δεύτερος κανόνας είναι ότι από τη στιγμή που βρέθηκαν στην Ελλάδα παράνομοι μετανάστες, έπρεπε να βρεθούν κανόνες νομιμοποίησης μεταναστών. Όχι όλων, αλλά αυτών που έπρεπε να νομιμοποιηθούν. Γιατί θα πρέπει να υπάρχει νομιμοποίηση όσο το δυνατόν ευρύτερη, αφού είναι στο έδαφός μας οι μετανάστες;
Διότι, κύριες και κύριοι συνάδελφοι, δεν είναι μόνο θέματα αρχών, δικαιωμάτων, ανθρωπισμού. Αλλά είναι και θέματα κυρίως του ότι ο παράνομος μετανάστης είναι το θύμα της μαύρης εργασίας.
Μπορεί να μου πει κάποιος από αυτήν την Αίθουσα πως θα ανεχόταν να ζουν στη χώρα μας άνθρωποι θύματα μαύρης εργασίας; Κανείς δεν το δέχεται. Εξ ου και ακολουθήσαμε με κανόνες που πάλι τους συνεννοηθήκαμε με την Ευρωπαϊκή ‘Ένωση και δεν αντιμετωπίσαμε προβλήματα που αντιμετώπισαν άλλες χώρες, όπως παραδείγματος χάρη η Ισπανία, θέματα τα οποία ήταν επώδυνα γι’ αυτές.
Έχουμε κάνει μία μεταναστευτική πολιτική νομιμοποίησης η οποία έδωσε τη δυνατότητα σε πάνω από διακόσιους χιλιάδες μετανάστες αυτήν τη στιγμή να μπορούν να ξέρουν πώς ζουν, γιατί ζουν στην Ελλάδα.
Τρίτος ο κανόνας κοινωνικής ένταξης: Από τη στιγμή που κάποιος ζει νόμιμα στην Ελλάδα, υπάρχει το θέμα της ένταξης, όχι της ενσωμάτωσης. Συνειδητά χρησιμοποιώ τον όρο αυτό. Ενσωμάτωση σημαίνει ότι είτε θέλει είτε δεν θέλει κάποιος, τον ενσωματώνεις σε μία δημοκρατική κοινωνία που κάνει πολιτική ένταξης και η πολιτική ένταξης των μεταναστών σημαίνει ότι τους δίνεις τη δυνατότητα να ζήσουν ισότιμα μέσα σε μία κοινωνία. Αν θέλουν να διατηρήσουν τα δικά τους χαρακτηριστικά, είναι δικαίωμά τους. Αν θέλουν να προχωρήσουν ακόμα περισσότερο, αποδεχόμενοι αυτά που η Ελλάδα πρεσβεύει σ’ όλα εκείνα τα οποία οδηγούν στην ιθαγένεια, είναι δικαίωμά τους να τη ζητήσουν, υπό όρους όμως του Κώδικα Ιθαγένειας.
Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα της κοινωνικής ένταξης γιατί για πρώτη φορά εφαρμόζεται το καθεστώς των επί μακρόν διαμενόντων, το οποίο οργανώθηκε από την Ελλάδα στο πλαίσιο βέβαια και της ευρωπαϊκής πολιτικής. Είμαστε από τις πρώτες χώρες που εφαρμόζουν πλέον αυτήν την πολιτική ένταξης μέσα από το καθεστώς των επί μακρόν διαμενόντων και ήδη άρχισαν να εντάσσονται και οι πρώτοι επί μακρόν διαμένοντες που είναι ο προθάλαμος, αν θέλετε, εκείνων που μπορεί να ζητήσουν στο μέλλον και την ιθαγένεια για να γίνουν Έλληνες, εφόσον το ζητήσουν.
Ιδιαίτερη έμφαση επίσης δόθηκε σ’ εκείνες τις κοινωνικές ομάδες, οι οποίες έχουν περισσότερο ανάγκη από τους μετανάστες στα θέματα της ένταξης αυτής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε έτσι στα παιδιά. Δεν είναι τυχαίο ότι είμαστε μία χώρα η οποία γράφει τα παιδιά στο σχολείο ανεξάρτητα από το αν είναι νόμιμοι οι γονείς τους. Γιατί αυτό σημαίνει Ελλάδα του πολιτισμού, Ελλάδα της δημοκρατίας. Όταν έχεις ένα παιδί στην Ελλάδα και θέλει να πάει σ’ ελληνικό σχολειό, δεν θα εξετάσεις αν οι γονείς του είναι νόμιμα ή όχι. Και ας έλθει οποιοσδήποτε να μου πει εάν και κατά πόσο ένας άνθρωπος που θέλει να γίνει στην ψυχή του Έλληνας, θα πρέπει να εξεταστεί αν ζει νόμιμα ή παράνομα στην Ελλάδα.
Από κει και πέρα ακολουθήσαμε και ακολουθούμε, μία συγκεκριμένη πολιτική σ’ ό,τι αφορά τα ζητήματα της ενδεχόμενης εξόδου από τη χώρα -εφόσον το θέλουν οι μετανάστες- με την Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζοντας προγράμματα όπως το πρόγραμμα «ΑΙΝΕΙΑΣ» που επιτρέπουν σ’ άλλες χώρες –το έχουμε εφαρμόσει στην Αλβανία- να έχουν πάντα με κοινοτικούς πόρους μία συγκεκριμένη ανάπτυξη, που ωθεί μετανάστες που δεν θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα, να ξαναγυρίσουν στις πατρίδες τους.
Γιατί, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι; Ο λόγος για τον οποίον έχουμε αυτήν τη μεταναστευτική εισροή στην Ελλάδα ποιος είναι; Είναι γιατί η Ελλάδα, είναι πια μια δημοκρατική και αναπτυγμένη χώρα η οποία αποτελεί πόλο έλξης για πολλούς που είναι φτωχότεροι στις γύρω περιοχές. Αν δεν αναπτυχθούν οι χώρες από τις οποίες προέρχονται οι μετανάστες, αν δεν εμπεδωθεί εκεί η δημοκρατία, είναι βέβαιο ότι η μετανάστευση όχι μόνο δεν θα μειώνεται, αλλά θα αυξάνεται.
Πρέπει να το καταλάβουν όλοι από τα Ηνωμένα Έθνη μέχρι την Ευρωπαϊκή Ένωση –και το τόνισα σ’ όλα τα ευρωπαϊκά fora- ότι εθελοτυφλούμε αν δεν βλέπουμε ότι δεν μπορεί να ανεχόμαστε δικτατορίες και φτώχεια σ’ ολόκληρο τον κόσμο και μετά να ερχόμαστε να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο της μετανάστευσης υπό όρους αστυνομεύσεων. Εθελοτυφλούμε, δεν θα τα καταφέρουμε.
Αν κάνουμε πως δεν καταλαβαίνουμε, τι σημαίνουν οι στυγνές δικτατορίες, οι εισβολές, οι πόλεμοι, η φτώχεια σ’ ολόκληρο τον κόσμο, τότε από κει και πέρα το να καθόμαστε να ακολουθούμε πολιτικές ή να προτείνουμε πολιτικές που ηχούν καλά σε ορισμένα αυτιά, αυτό μπορεί να βολεύει μικροπολιτικές τοποθετήσεις, αλλά δεν βολεύει τον τόπο, την ιστορία μας και τον πολιτισμό μας, δεν βολεύει το έθνος μας, δεν βολεύει ούτε τα ίδια τα σύνορά μας. Γι’ αυτό και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδίως για τις όμορες χώρες υιοθετούμε πολιτικές ανάπτυξής τους, ώστε σιγά-σιγά οι μετανάστες που δεν θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα, όπως τόνισα, να μπορούν να ξαναγυρίσουν, αλλά έχοντας ελκυστικές συνθήκες για να γυρίσουν από κει που ξεκίνησαν.
Στο κάτω-κάτω της γραφής, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το ξέρετε όλοι. Όσο ισότιμες είναι οι οικονομικές σχέσεις και άλλες σχέσεις όμορων κρατών, όσο πιο ομαλά αναπτύσσονται οι λιγότερο αναπτυσσόμενες χώρες που είναι όμορες, τόσο το καλύτερο από πλευράς γειτονίας και ομαλών ανθρώπινων σχέσεων. Γι’ αυτό έχουμε κάθε λόγο να υπερασπιζόμαστε την εμπέδωση της δημοκρατίας και την ανάπτυξη των όμορων χωρών.
Γιατί η φτώχεια και η δικτατορία –το έχει αποδείξει η ιστορία- είναι οι κυριότερες αιτίες πολέμου μεταξύ των κρατών. Γι’ αυτό και στο θέμα αυτό, ιδίως μέσα από το Πρόγραμμα «ΑΙΝΕΙΑΣ» και άλλα που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, υιοθετούμε αυτή την πολιτική.
Υπάρχει το μεγάλο θέμα του trafficking, που τέθηκε και από την κ. Αράπογλου. Και εκεί έχουν γίνει όμως σημαντικά βήματα και το ξέρετε, ιδίως μέσα από το Πρόγραμμα «ΙΛΑΕΙΡΑ». Και είχαμε και την πρώτη μεγάλη επιτυχία, τη μεγαλύτερη στην Ευρώπη, στις 29 Νοεμβρίου με τη σύλληψη ενός από τα μεγαλύτερη κυκλώματα trafficking.
Και δεν το λέω επειδή αφορά την Κυβέρνηση. Τον ελληνικό λαό αφορά, την Ελλάδα, τον κρατικό μηχανισμό, τη δική μας ακριβώς πορεία αφορά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση απένειμε εύσημα στην Ελλάδα και στις υπηρεσίες της, γιατί αποκάλυψε ένα κύκλωμα, που φυσικά δεν ήταν μόνο ελληνικό. Γιατί ξέρετε, τα κυκλώματα trafficking μόνον εθνικά δεν είναι και δεν μπορεί να είναι εκ των πραγμάτων.
Αλλά ήδη αποδίδει καρπούς αυτή η πολιτική, η οποία είναι πολιτική αντιμετώπισης ενός φαινομένου οικτρού, στυγνού, εκμετάλλευσης ανθρώπων και ιδίως των πιο ευαίσθητων, παιδιών και γυναικών.
Υπάρχει βέβαια το ζήτημα της λαθρομετανάστευσης, το οποίο τώρα αναδεικνύεται σε επίπεδο ευρωπαϊκό. Η Ελλάδα το είχε θέσει πάρα πολύ έγκαιρα. Θυμάμαι, όταν πρωτοπήγα στα ευρωπαϊκά fora, μετά το 2004, ήμαστε σχεδόν μόνοι μας που το θέταμε. Μόνη η Ελλάδα το έθετε.
Θυμάμαι την αδιαφορία των υπόλοιπων κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης –και οφείλω να το καταθέσω αυτό εδώ- και ιδίως των βόρειων κρατών, τα οποία μη έχοντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε εμείς έκαναν σαν να μην καταλάβαιναν ότι το πρόβλημα αυτό δεν είναι ελληνικό, είναι ευρωπαϊκό, καθαρά ευρωπαϊκό.
Και δεν είναι πρόβλημα, όπως κάποιοι φαντάζονται, μόνο θωράκισης συνόρων. Είναι πρωτίστως θέμα ανθρωπιστικό, πρωτίστως θέμα δικαιωμάτων του ανθρώπου. Γιατί τι σημαίνει λαθρομετανάστευση, σε τελική ανάλυση; Ότι κάποιοι δουλέμποροι είναι εκείνοι οι οποίοι υπόσχονται σε ανθρώπους καλύτερους όρους, ενώ τους οδηγούν πολλές φορές σε χειρότερους και στο θάνατο.
Δεν μπορεί να αδιαφορεί η διεθνής κοινότητα, ούτε τα Ηνωμένα Έθνη –και ευτυχώς τελευταία κάπου αρχίζουν και το καταλαβαίνουν- ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν μπορεί να μένουν αδιάφοροι σ’ αυτό το φαινόμενο, που είναι φαινόμενο ανθρώπου. Δεν μπορεί να κοπτόμαστε όλοι και να μιλάμε για τη Χάρτα των Δικαιωμάτων και για το Συμβούλιο της Ευρώπης και για τα δικαιώματα του ανθρώπου και να ανεχόμαστε τη λαθρομετανάστευση ως φαινόμενο το οποίο προάγεται πολλές φορές από δουλεμπόρους που εκμεταλλεύονται τον άνθρωπο.
(Στο σημείο αυτό την Προεδρική Έδρα καταλαμβάνει η Ε΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. ΒΕΡΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ)
Γιατί θα ξαναπώ προς όλους εκείνους οι οποίοι έχουν το ίδιο ενδιαφέρον, αλλά προς άλλες κατευθύνσεις ότι για μας η λαθρομετανάστευση είναι ένα τεράστιο πρόβλημα, πρώτα όμως πρόβλημα ανθρώπων, πρώτα πρόβλημα υπεράσπισης δικαιωμάτων. Ανθρώπων εμπερίστατων, ανθρώπων οι οποίοι δεν ξέρουν πού θα πάνε. Τους υπόσχονται παραδείσους και ποιος ξέρει τι συμβαίνει στη διαδρομή.
Γι’ αυτό όλοι εκείνοι που συμπράττουν προς την κατεύθυνση της λαθρομετανάστευσης, όλες οι χώρες είναι υπεύθυνες που δεν παίρνουν τα μέτρα τους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση άρχισε στον τομέα αυτό να έχει μια πολιτική. Ιδίως στα τελευταία fora, ιδίως στο άτυπο της Λισαβόνας, αλλά και από κει και πέρα –και τώρα φαντάζομαι ότι η Σλοβενική Προεδρία έχει πει ότι θα το συνεχίσει- καταλαβαίνει το πρόβλημα.
Και κυρίως αυτό υπήρξε, όταν ξεκίνησε η συνεργασία μεταξύ των χωρών του Νότου και ιδίως ανάμεσα στην Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γαλλία. Και αυτό προέκυψε μετά την επίσκεψη του Νικολά Σαρκοζί, τότε Υπουργού Εξωτερικών, στην Αθήνα, όταν ξεκινήσαμε την προσπάθεια. Από τότε πλέον κατάλαβαν και οι βόρειοι εταίροι μας ότι το πρόβλημα είναι κοινό. Εξ ου και δεν υπάρχουν οι αντιρρήσεις και οι αντιδράσεις, οι οποίες υπήρξαν προηγουμένως. Εξ ου και υπάρχει μια ταυτότητα σε ό,τι αφορά τις διαπιστώσεις. Απομένει να γίνει και πράξη.
Πρέπει να αντιληφθούμε όλοι ότι η Ευρώπη έχει σύνορα. Τα σύνορα αυτά είναι τα ευρωπαϊκά. Τα ελληνικά σύνορα είναι και ευρωπαϊκά σύνορα και προστατεύοντάς τα προστατεύει και τα δικά της σύνορα η Ευρώπη. Και το λέω πάλι, προστατεύοντάς τα από τη λαθρομετανάστευση τούτο αποβαίνει υπέρ των δικαιωμάτων του ανθρώπου, εναντίον των δουλεμπόρων και εναντίον και χωρών πολλές φορές που κλείνουν τα μάτια σε αυτή την ιστορία του δουλεμπορίου.
Το τονίζω αυτό γιατί πέρα από τη χάραξη και την εφαρμογή ευρωπαϊκής πολιτικής, που σημαίνει θωράκιση των συνόρων για να μην υπάρχει λαθρομετανάστευση, υπάρχει και το ζήτημα τού πώς συμπεριφέρονται και οι χώρες που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί το δουλεμπόριο σημαίνει πολλές φορές ότι περνάς μέσα από διαδοχικές χώρες για να έρθεις και ιδίως από όμορες χώρες.
Έχει υιοθετηθεί ο θεσμός των συμφωνιών επανεισδοχής, που έχουν υπογραφεί και οι οποίες συμφωνίες επανεισδοχής βοηθούν πολλές φορές να υπάρχει η δυνατότητα της επανεισδοχής.
Αρκετές χώρες μάλιστα στον τομέα αυτόν έχουν υποδειγματική συμπεριφορά. Εγώ είμαι υποχρεωμένος να το καταθέσω. Παραδείγματος χάρη, η Αίγυπτος. Δυστυχώς, όμως, υπάρχουν χώρες -το κατέθεσα στις Βρυξέλλες και δεν μπορεί στον τομέα αυτόν να αδιαφορεί η Ευρώπη- οι οποίες δεν ακολουθούν αυτούς τους κανόνες ή δεν υπογράφουν ολοκληρωμένες συμφωνίες επανεισδοχής. Μια απ’ αυτές είναι η Τουρκία. Και είναι γνωστό ότι το μεγαλύτερο μέρος των λαθρομεταναστών προέρχεται από εκεί και επίσης η Τουρκία είναι εκείνη, η οποία αρνείται να εφαρμόσει στοιχειώδεις κανόνες. Εκεί η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει αδιάφορη. Ούτε εμείς αλλά ούτε και η Ευρώπη. Πρέπει να καταστεί σαφές -και αυτό τονίστηκε στις Βρυξέλλες- ότι ο σεβασμός στοιχειωδών αρχών της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μέρος του ευρωπαϊκού κεκτημένου, το οποίο πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπ’ όψιν σαν στοιχείο για την οποιαδήποτε πορεία χώρας, αλλά ακόμη και για χώρες που δεν θέλουν να γίνουν μέλη αλλά θέλουν να διατηρούν καλές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν μπορεί να μην τεθεί, ως προϋπόθεση, ο σεβασμός τέτοιων κανόνων για να έχουν καλές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γιατί η Ευρώπη, εκτός από οικονομική ένωση -και τώρα πέρα και έξω από οικονομική ένωση- είναι πρωτίστως μια χορεία κρατών με δημοκρατία και πολιτισμό και οι βασικές αρχές και αξίες του ευρωπαϊκού κεκτημένου παύουν να είναι πλέον μόνο οικονομικές. Και αυτό πρέπει να το καταλάβουν -και να το καταστήσει σαφές η Ευρώπη- όλοι εκείνοι, οι οποίοι θέλουν να γίνουν μέλη ή θέλουν να διατηρήσουν φιλικές σχέσεις μ’ αυτήν. Δεν είναι δυνατόν παραδείγματος χάριν -διαπιστωμένα το βλέπει κανείς, το είδαμε πρόσφατα- να έχεις τούρκικο καράβι, με Τούρκο καπετάνιο και από εκεί και πέρα η Τουρκία να αρνείται την επανεισδοχή λαθρομεταναστών που προέρχονται από το έδαφός της αποδεδειγμένα. Αυτό το κατέθεσα στις Βρυξέλλες και θα εμμείνουμε σ’ αυτό. Δεν έχω τίποτε να κάνω και δεν είναι καμμία αντιπαράθεση σ’ αυτό το επίπεδο για άλλους λόγους με τη γείτονα Τουρκία, είναι όμως, μια αλήθεια. Οφείλει να σεβαστεί στοιχειώδεις κανόνες δημοκρατίας και πολιτισμού. Οφείλει να πάρει μέτρα, για να σταματήσει αυτό το δουλεμπόριο, το οποίο προέρχεται κατά μεγάλο βαθμό από εκεί και είναι γνωστό και αποδεδειγμένο. Και αυτό επίσης η Ευρώπη πρέπει να το καταστήσει σαφές προς όλες τις χώρες εκείνες, οι οποίες όχι μόνο πρέπει να υπογράψουν τις συμφωνίες επανεισδοχής, αλλά και να τις εφαρμόσουν. Και αυτή την κοινή ευρωπαϊκή πολιτική θα την προχωρήσουμε στο ακέραιο. Θα είμαστε πρωτοπόροι κι όπως είμαστε πρωτοπόροι.
Μια τελευταία λέξη για το θέμα του ασύλου, το οποίο έχει τεθεί κι αυτό με μεγάλη ένταση και έχω δει και δημοσιεύματα κι άλλα τον τελευταίο καιρό.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είμαστε μια χώρα, η οποία στο θέμα του ασύλου τηρεί πιο προοδευτικούς κανόνες από πολλές άλλες χώρες. Αλλά όποιοι κατηγορούν την Ελλάδα πολλές φορές και λένε, «γιατί δεν χορηγεί άσυλο σε περισσότερες περιπτώσεις, γιατί παραδείγματος χάριν, η Ελλάδα αργεί πολλές φορές να χορηγήσει άσυλο, ή αργεί να δώσει την οριστική άρνηση». Κάποιοι δεν έχουν καταλάβει για τι αριθμό λαθρομεταναστών μιλάμε για την Ελλάδα, για πόσο μεγάλο αριθμό, τον οποίο έχουμε σε σχέση με άλλες χώρες, οι οποίες έχουν ελάχιστο αριθμό.
Άρα, πρώτον, οι αιτήσεις είναι πολύ περισσότερες και δεύτερον, θέλω να σας πω –το έχω καταθέσει και στις Βρυξέλλες στο τελευταίο υπόμνημα, το οποίο κατέθεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση- το εξής: Όταν έρχεται ένας άνθρωπος στην Ελλάδα και δεν σου δηλώνει ταυτότητα, ισχυρίζεται πράγματα τα οποία δεν μπορεί να αποδείξει, ρωτώ όλους τους συναδέλφους, ακόμη και με τη μεγαλύτερη ευαισθησία που μπορούμε να δείξουμε στα δικαιώματα του ανθρώπου, ακόμη και με τη μεγαλύτερη ευχέρεια με την οποία μπορούμε να δράσουμε, μπορείς να δώσεις έτσι, οικεί και ως έτυχε, άσυλο, χωρίς οιαδήποτε στοιχεία; Αυτός είναι ο λόγος. Το άσυλο το χορηγούμε με όρους πολύ περισσότερο φιλελευθέρους από άλλους, αλλά σε εκείνους που, αποδεδειγμένα, έχουν ανάγκη και δικαιούνται το άσυλο. Και δυστυχώς, υπάρχουν πολλές χώρες, εστίες πολέμου, εστίες δικτατοριών, που δικαιολογούν το άσυλο και εμείς το δίνουμε. Και το ξέρετε πολύ καλά αυτό. Αλλά δεν μπορούμε να το δώσουμε με την επίκληση και μόνο κάποιων πραγμάτων, χωρίς στοιχειωδώς να μπορεί να αποδείξει κάποιος κάτι, διότι από εκεί και πέρα αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι δεν υπερασπιζόμαστε, ούτε τη δημοκρατία ούτε τα δικαιώματα του ανθρώπου με τον τρόπο αυτόν. Αυτή είναι η αλήθεια και αυτό ακριβώς κάνουμε και θα κάνουμε. Και είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε και για λόγους δικούς μας και για λόγους σεβασμού κανόνων του Κοινοτικού Δικαίου. Για τούτο αυτή τη στιγμή η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εκείνη η οποία στον τομέα αυτόν κάνει μεγάλες προσπάθειες, για να εμποδίσει τη λαθρομετανάστευση στην έκταση που έχει πάρει. Και γι’ αυτό, πέρα από τα δημοσιεύματα, ουδέποτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν εκείνη η οποία είχε οποιαδήποτε αιτίαση απέναντι στη χώρα μας, δεδομένου ότι η πολιτική που ακολουθήσαμε διαχρονικά στον τομέα αυτό –το τονίζω- ήταν πολύ περισσότερο φιλελεύθερη από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κλείνω, για να μη μακρηγορώ. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, όπως ακριβώς ξεκίνησα, έτσι θα είναι και ο επίλογός μου. Στο σύγχρονο κόσμο τη μετανάστευση πρέπει να τη δούμε μέσα από το πρίσμα της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών, μέσα από τη δυνατότητα των λαών να βγάζουν ο καθένας το καλύτερο που έχει μέσα του, μέσα από τη δυνατότητα που έχουμε, ως Ελλάδα, να αναδείξουμε την δύναμη της χώρας μας, τη δύναμη του ελληνικού λαού. Πρέπει να μπουν κανόνες. Οι κανόνες δεν μπορεί να είναι μόνο εθνικοί, οι κανόνες θα πρέπει να είναι επίσης διεθνείς και ευρωπαϊκοί. Πρέπει τα Ηνωμένα Έθνη να εντείνουν τις προσπάθειές τους και να σκύψουν στο φαινόμενο αυτό. Πρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση να γίνει πιο προσεκτική, πιο αποτελεσματική και το κυριότερο -θα το πω και πάλι- και αυτή είναι η πεμπτουσία κατά την εκτίμησή μου: Εθελοτυφλούμε –για πολλοστή φορά λέω τη λέξη- αν δεν καταλαβαίνουμε ότι στο σύγχρονο κόσμο, το δύσκολο κόσμο που ζούμε, ο πόλεμος και η φτώχεια, στους οποίους γυρίζουμε πολλές φορές την πλάτη, είναι οι πραγματικές αιτίες του δράματος που ζούμε όλοι. Και είναι υποκρισία να μη μας ενδιαφέρει τι γίνεται στα κράτη τα οποία χειμάζονται, αλλά να ερχόμαστε να μιλάμε για τη μετανάστευση και τους κανόνες που πρέπει να τηρήσουμε, όταν πλέον οι απολήξεις, τα αποτελέσματα αυτής της αδιαφορίας, βρίσκονται εδώ.
Όπως και να γίνει και ό,τι και να γίνει, εγώ θα πω ένα πράγμα για την πολιτική μας. Βεβαίως πάντα πρώτη η Ελλάδα, βεβαίως πάντα πρώτος ο λαός μας, ο πολιτισμός μας, η δημοκρατία μας. Αλλά όλα θα γίνουν μέσα από μια βασική αξία που αν δεν υπάρχει, δεν υπάρχει ο άνθρωπος. Και αν δεν υπάρχει ο άνθρωπος, τι σημασία έχει;
Δικαιώματα του ανθρώπου. Αυτά θα τα υπερασπιστούμε μέχρι κεραίας. Είναι χρέος μας και όχι μόνον ως μελών της παγκόσμιας κοινότητας, ως Ελλήνων, κυρίως, γιατί αυτό ήταν το πρώτο που δίδαξε η Ελλάδα και είναι πάντα αυτό που θα διδάσκει, είναι η μεγάλη κληρονομιά σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Και μέσα απ’ αυτήν την παγκόσμια έκκληση είναι δυνατόν να επιτύχουμε αυτά για τα οποία όλοι μαζί –το πιστεύω, ο καθένας από τη δική του οπτική γωνία- αγωνιζόμαστε αυτήν τη στιγμή.
Σας ευχαριστώ πολύ.




ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 131/2006 (ΦΕΚ 143 Α΄)

Εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2003/86/ΕΚ σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης
Έχοντας υπόψη:
Τις διατάξεις του άρθρου 3 και του άρθρου 4 του Ν. 1338/1983 «Εφαρμογή του Κοινοτικού Δικαίου» (Α΄ 34), όπως το άρθρο 3 τροποποιήθηκε με την παράγραφο 3 του άρθρου 6 του Ν. 1440/1984 «Συμμετοχή της Ελλάδος στο κεφάλαιο, στα αποθεματικά και στις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, στο κεφάλαιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητος Άνθρακος και Χάλυβος και του Οργανισμού Εφοδιασμού ΕΥΡΑΤΟΜ» (Α΄70) και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 του Ν. 1892/1990 «Για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη και άλλες διατάξεις» (Α΄101), όπως το άρθρο 4 αντικαταστάθηκε με την παράγραφο 4 του άρθρου 6 του Ν. 1440/1984 και τροποποιήθηκε από το άρθρο 48 του Ν. 3427/2005 (Α΄312).
Το άρθρο 90 του Προεδρικού Διατάγματος υπ’ αριθμ. 63/2005 «Κωδικοποίηση της νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα» (Α΄ 98).
Την υπ’ αριθ. 37930/ΔΙΟΕ1264/14.10.2005 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών «Καθορισμός αρμοδιοτήτων των Υφυπουργών Οικονομίας και Οικονομικών» (Β.1432/14.10.2005) και ιδίως τις διατάξεις του άρθρου 7.
Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.
Την υπ΄ αριθ. 113/2006 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, ύστερα από πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Εξωτερικών, Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Δημόσιας Τάξης, αποφασίζουμε:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι
Άρθρο 1
(άρθρο 1 Οδηγίας)
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος είναι η εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας προς την Οδηγία 2003/86/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Σεπτεμβρίου 2003 «σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης» (EE L 251/12 της 3.10.2003) και ο καθορισμός των όρων υπό τους οποίους μπορούν να ασκούν το δικαίωμα της οικογενειακής επανένωσης οι υπήκοοι τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην Ελληνική επικράτεια.
Άρθρο 2
(άρθρο 2 Οδηγίας)
Ορισμοί
Για τον σκοπό του παρόντος Προεδρικού Διατάγματος, νοούνται ως :
υπήκοος τρίτης χώρας, το φυσικό πρόσωπο που δεν έχει την ελληνική ιθαγένεια ούτε την ιθαγένεια άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 17, παράγραφος 1 της Συνθήκης ΕΚ,
συντηρών, ο υπήκοος τρίτης χώρας που διαμένει νόμιμα στην Ελλάδα και υποβάλλει αίτηση οικογενειακής επανένωσης, προκειμένου να επιτραπεί η είσοδος και διαμονή στα μέλη της οικογένειάς του στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος,
οικογενειακή επανένωση, η είσοδος και η διαμονή στη Χώρα των μελών της οικογένειας υπηκόου τρίτης χώρας που διαμένει νόμιμα στην Ελλάδα, προκειμένου να διατηρηθεί η ενότητα της οικογένειάς του, ασχέτως εάν οι οικογενειακοί δεσμοί δημιουργήθηκαν πριν ή μετά την είσοδό του,
άδεια διαμονής, κάθε είδους πιστοποίηση που παρέχεται από τις ελληνικές αρχές και με βάση την οποία επιτρέπεται σε υπήκοο τρίτης χώρας να διαμένει νόμιμα στην Ελληνική Επικράτεια, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1, παράγραφος 2, στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1030/2002 του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, «για την καθιέρωση αδειών διαμονής ενιαίου τύπου για τους υπηκόους τρίτων χωρών» (ΕΕ L 157/15.6.2002),
πρόσφυγας, ο υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής που απολαύει καθεστώτος πρόσφυγα κατά την έννοια της Σύμβασης της Γενεύης περί του καθεστώτος των προσφύγων της 28ης Ιουλίου 1951, η οποία κυρώθηκε με το ν.δ. 3989/1959 (Α΄ 201), όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο που υπογράφηκε στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και το οποίο κυρώθηκε με τον Α.Ν. 389/1968 (Α΄ 125).

Άρθρο 3
(άρθρο 3 Οδηγίας)
Πεδίο Εφαρμογής
1. Το παρόν εφαρμόζεται όταν ο συντηρών κατέχει άδεια διαμονής που έχει εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, διάρκειας ισχύος τουλάχιστον ενός έτους, η οποία του παρέχει τη δυνατότητα να αποκτήσει δικαίωμα μόνιμης διαμονής, εφόσον τα μέλη της οικογένειάς του είναι υπήκοοι τρίτης χώρας, ανεξάρτητα από το καθεστώς τους.
2. Το παρόν Προεδρικό Διάταγμα δεν εφαρμόζεται όταν ο συντηρών:
α. έχει υποβάλει αίτηση να του αναγνωρισθεί η ιδιότητα του πρόσφυγα, επί της οποίας δεν έχει ακόμα εκδοθεί Υπουργική απόφαση,
β. έχει λάβει άδεια διαμονής δυνάμει προσωρινής προστασίας ή ζητεί άδεια να διαμείνει με αυτό το καθεστώς και αναμένει την έκδοση σχετικής απόφασης,
γ. έχει λάβει άδεια διαμονής στην Ελλάδα δυνάμει επικουρικών μορφών προστασίας, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις, την εθνική νομοθεσία ή τις πρακτικές των κρατών μελών, ή ζητεί άδεια να διαμείνει με αυτό το καθεστώς και αναμένει την έκδοση σχετικής απόφασης.
3. Το παρόν Προεδρικό Διάταγμα δεν εφαρμόζεται στα μέλη της οικογένειας πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4. Το παρόν Προεδρικό Διάταγμα εφαρμόζεται υπό την επιφύλαξη ευνοϊκότερων διατάξεων :
α. διμερών και πολυμερών συμφωνιών μεταξύ της Κοινότητας ή της Κοινότητας και των κρατών μελών της, αφενός, και τρίτων χωρών, αφετέρου,
β. του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη της 18ης Οκτωβρίου 1961 (Ν. 1426 /1984, Α΄ 32), ως ισχύει.
Άρθρο 4
(άρθρο 4 Οδηγίας)
Μέλη της οικογένειας
Ως μέλη οικογένειας υπηκόου τρίτης χώρας που εισέρχονται στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της οικογενειακής επανένωσης, νοούνται:
α. Ο έτερος των συζύγων, εφόσον έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του, καθώς και τα κάτω των 18 ετών άγαμα, κοινά τέκνα τους, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έχουν νομίμως υιοθετηθεί στην Ελλάδα ή με απόφαση που είναι αυτοδικαίως εκτελεστή ή έχει κηρυχθεί εκτελεστή ή έχει αναγνωρισθεί το δεδικασμένο της στην Ελλάδα,
β. Τα λοιπά, κάτω των 18 ετών, άγαμα τέκνα του συντηρούντος ή του ετέρου των συζύγων, συμπεριλαμβανομένων των τέκνων που έχουν, κατά τα ανωτέρω, υιοθετηθεί, εφόσον η άσκηση της επιμέλειας έχει νομίμως ανατεθεί για μεν τα τέκνα του συντηρούντος σε αυτό, για δε τα τέκνα του ετέρου συζύγου στο σύζυγο αυτόν.
Σε περίπτωση πολυγαμίας, αν ο συντηρών έχει ήδη σύζυγο που ζει μαζί του στην Ελλάδα, δεν επιτρέπεται η οικογενειακή επανένωση με άλλη σύζυγο.
Δεν επιτρέπεται η οικογενειακή επανένωση ανήλικων τέκνων του συντηρούντος και άλλης συζύγου, εκτός των περιπτώσεων που του έχει ανατεθεί νομίμως η επιμέλεια.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
Άρθρο 5
(άρθρα 5, 7, 8 Οδηγίας)
Προϋποθέσεις για την οικογενειακή επανένωση
Ο υπήκοος τρίτης χώρας που κατοικεί νόμιμα στην Ελλάδα για διάστημα δύο ετών δικαιούται να ζητήσει, κατόπιν αίτησής του, την είσοδο και διαμονή στη Χώρα μελών της οικογένειάς του, κατά το άρθρο 4 του παρόντος. Η αίτηση υποβάλλεται και εξετάζεται όταν τα μέλη αυτά διαμένουν εκτός της ελληνικής επικράτειας.
Για την άσκηση του δικαιώματος της προηγούμενης παραγράφου, ο συντηρών θα πρέπει να αποδεικνύει την οικογενειακή σχέση με τα μέλη της οικογένειάς του για τα οποία ζητεί την επανένωση στην Ελλάδα, καθώς και ότι πληροί ο ίδιος, σωρευτικά, τις κατωτέρω προϋποθέσεις:
α. διαθέτει κατάλυμα ικανό να καλύψει τις ανάγκες του ιδίου και των μελών της οικογένειάς του για τα οποία ζητεί την επανένωση,
β. διαθέτει ετήσιο προσωπικό εισόδημα σταθερό και τακτικό, επαρκές για τις ανάγκες του ιδίου και της οικογένειάς του, το οποίο δεν προέρχεται από προσφυγή στο σύστημα κοινωνικής αρωγής της Χώρας. Το εισόδημα αυτό δεν μπορεί να είναι μικρότερο από τις ετήσιες αποδοχές του ανειδίκευτου εργάτη, προσαυξημένο κατά 20% για τη σύζυγο και κατά 15% για κάθε τέκνο. Η ανωτέρω προσαύξηση του 15% για κάθε τέκνο δεν απαιτείται στην περίπτωση κατά την οποία και οι δύο σύζυγοι διαμένουν νομίμως στην Ελλάδα,
γ. διαθέτει πλήρη ασφάλιση ασθενείας ως προς το σύνολο των κινδύνων που καλύπτονται για τις αντίστοιχες κατηγορίες εργαζομένων ημεδαπών, η οποία να μπορεί να καλύψει και τα μέλη της οικογένειάς του.
Για τη διακρίβωση ύπαρξης της οικογενειακής σχέσης το αρμόδιο όργανο μπορεί να καλεί τον συντηρούντα σε προσωπική συνέντευξη.
Η αίτηση του συντηρούντος συνοδεύεται από τα εξής δικαιολογητικά:
α. ακριβές φωτοαντίγραφο ισχύοντος διαβατηρίου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου αναγνωρισμένου από τη χώρα μας και της ισχύουσας άδειας διαμονής του,
β. πρόσφατο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, από το οποίο να προκύπτει ο συγγενικός δεσμός, επίσημα μεταφρασμένο και επικυρωμένο από τις αρμόδιες Ελληνικές αρχές,
γ. επικυρωμένο συμβόλαιο αγοράς κατοικίας ή θεωρημένη σύμβαση μίσθωσης κατοικίας από Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία ή άλλο επικυρωμένο έγγραφο από το οποίο να προκύπτει ότι ο συντηρών διαθέτει κατάλυμα ικανό να καλύψει τις ανάγκες του ιδίου και των μελών της οικογένειάς του,
δ. αντίγραφο του Εκκαθαριστικού Σημειώματος της Εφορίας του τελευταίου οικονομικού έτους ή άλλο επίσημο στοιχείο από το οποίο να προκύπτει ότι διαθέτει ετήσιο εισόδημα μεγαλύτερο ή ίσο των οκτώ χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (8.500€), προσαυξημένο κατά 20% για τον έτερο σύζυγο και κατά 15% για κάθε τέκνο, κατά τα οριζόμενα στο στοιχείο β της παραγράφου 2 του ιδίου άρθρου,
ε. βεβαίωση του ασφαλιστικού φορέα στον οποίο είναι ασφαλισμένος για την κάλυψη των εξόδων νοσηλείας, ιατρικής και φαρμακευτικής περίθαλψης, η οποία μπορεί να καλύψει και τα μέλη της οικογένειάς του που θα συντηρούνται από αυτόν,
στ. στην περίπτωση οικογενειακής επανένωσης με ανήλικο τέκνο της παραγράφου 2 του άρθρου 4, έγγραφο αρμόδιας αρχής της χώρας κατοικίας του τέκνου, από το οποίο να αποδεικνύεται η ανάθεση της επιμέλειας αποκλειστικά στο συντηρούντα.

Άρθρο 6
(άρθρο 5, 6, 13 Οδηγίας)
Υποβολή και εξέταση της αίτησης για έγκριση της οικογενειακής επανένωσης
Ο συντηρών καταθέτει αίτηση οικογενειακής επανένωσης, συνοδευόμενη από τα δικαιολογητικά της παραγράφου 4 του άρθρου 5 του παρόντος, στο αρμόδιο όργανο, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3386/2005 (ΦΕΚ Α΄212).
Το αρμόδιο για την εξέταση του αιτήματος όργανο, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3386/2005, υποχρεούται να ζητήσει άμεσα τη γνώμη της οικείας αστυνομικής αρχής για θέματα που αφορούν στη δημόσια τάξη και ασφάλεια της Χώρας, καθώς και τη γνώμη της αρμόδιας ελληνικής προξενικής αρχής, με σκοπό τη διακρίβωση ύπαρξης της οικογενειακής σχέσης, ιδίως μέσω προσωπικών συνεντεύξεων με τα μέλη της οικογένειας και την εξέταση κινδύνων που προκύπτουν για τη δημόσια υγεία. Οι ανωτέρω γνώμες παρέχονται εντός αποκλειστικής τριμήνου προθεσμίας.
Το αρμόδιο όργανο εξετάζει την αίτηση ως προς τη συνδρομή των προϋποθέσεων των άρθρων 4 και 5 του παρόντος. Κατά την εξέταση της αίτησης για οικογενειακή επανένωση εκτιμάται ιδιαιτέρως και το συμφέρον των ανηλίκων τέκνων.
Το αρμόδιο όργανο, αφού λάβει υπόψη τις ανωτέρω γνώμες, εκδίδει σχετική απόφαση.
Το αρμόδιο όργανο διαβιβάζει την απόφαση στην οικεία ελληνική προξενική αρχή, η οποία, εφόσον το αίτημα έχει γίνει δεκτό, χορηγεί στα μέλη της οικογένειας τις απαιτούμενες ειδικές θεωρήσεις εισόδου, με την επιφύλαξη των διατάξεων περί απαγόρευσης εισόδου του άρθρου 8 του Ν. 3386/2005.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IIΙ
Άρθρο 7
(άρθρο 5 Οδηγίας)
Χορήγηση της άδειας διαμονής
Το κάθε μέλος της οικογένειας, μετά την είσοδό του στη Χώρα και πριν από τη λήξη της θεώρησης εισόδου, υποβάλλει αίτηση για χορήγηση της οικείας άδειας διαμονής, συνοδευόμενη από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, στο αρμόδιο όργανο, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3386/2005. Για τα ανήλικα τέκνα η αίτηση υποβάλλεται από εκείνον που ασκεί την επιμέλεια και τους χορηγείται ατομική άδεια διαμονής.
Η αίτηση για τη χορήγηση της άδειας διαμονής συνοδεύεται από τα εξής δικαιολογητικά:
α. ακριβές φωτοαντίγραφο ισχύοντος διαβατηρίου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου αναγνωρισμένου από τη χώρα μας, με την ισχύουσα θεώρηση εισόδου για οικογενειακή επανένωση,
β. τρεις (3) έγχρωμες φωτογραφίες,
γ. παράβολο με τη μορφή αποδεικτικού διπλότυπου τύπου Β΄ από την αρμόδια για την παραλαβή της αίτησης υπηρεσία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 92 του Ν. 3386/2005.
Το αρμόδιο όργανο εκδίδει απόφαση με την οποία χορηγούνται οι άδειες διαμονής.
Η διαδικασία της οικογενειακής επανένωσης ολοκληρώνεται το αργότερο μέσα σε εννέα μήνες αφότου υποβλήθηκε η αίτηση του άρθρου 6, παράγραφος 1, με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, για την έγκριση της οικογενειακής επανένωσης. Σε περίπτωση συνδρομής εξαιρετικών λόγων, η ανωτέρω προθεσμία μπορεί να υπερβαίνει τους εννέα (9) μήνες και μέχρι τρεις (3) μήνες.

Άρθρο 8
(άρθρο 13, 16 Οδηγίας)
Διάρκεια και ανανέωση άδειας διαμονής
Στα μέλη της οικογένειας χορηγείται αρχική άδεια διαμονής με ημερομηνία λήξεως αυτήν της άδειας διαμονής του συντηρούντος. Κατά την ανανέωση, η άδεια διαμονής των μελών ακολουθεί την τύχη της άδειας διαμονής του συντηρούντος.
Στην περίπτωση που ο συντηρών αποκτήσει την ιδιότητα του επί μακρόν διαμένοντος η άδεια διαμονής των μελών της οικογένειάς του ανανεώνεται ανά διετία.
Στην περίπτωση που ο συντηρών έχει ήδη αποκτήσει την ιδιότητα του επί μακρόν διαμένοντος, η αρχική άδεια διαμονής στα μέλη της οικογένειάς του για τα οποία έχει αιτηθεί οικογενειακή επανένωση χορηγείται για ένα (1) έτος και ανανεώνεται ανά διετία.
Κατά την ανανέωση της άδειας διαμονής, όταν ο συντηρών δεν έχει επαρκείς πόρους χωρίς προσφυγή στο σύστημα κοινωνικής αρωγής της Χώρας, όπως αναφέρεται στην περίπτωση β΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 5 του παρόντος, λαμβάνονται υπόψη οι συνεισφορές των μελών της οικογένειας στο συνολικό εισόδημα της οικογένειας.
Το μέλος της οικογένειας, που επιθυμεί την ανανέωση της άδειας διαμονής για λόγους οικογενειακής επανένωσης υποχρεούται, πριν από τη λήξη της, να καταθέσει αίτηση στο αρμόδιο κατά περίπτωση όργανο, συνοδευόμενη από τα εξής δικαιολογητικά:
α. ακριβές φωτοαντίγραφο ισχύοντος διαβατηρίου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου αναγνωρισμένου από τη χώρα μας, με την ισχύουσα άδεια διαμονής,
β. επικυρωμένο αντίγραφο της ισχύουσας άδειας διαμονής του συντηρούντος,
γ. επικυρωμένο αντίγραφο της φορολογικής δήλωσης ή αντίγραφο του εκκαθαριστικού σημειώματος του συντηρούντος και των μελών της οικογένειάς του, για το προηγούμενο οικονομικό έτος, από την οποία να προκύπτει το εισόδημα τους. Το αποδεικτικό στοιχείο για εισόδημα των μελών της οικογένειας απαιτείται στην περίπτωση που αυτό προσμετράται, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου,
δ. πρόσφατο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, από το οποίο να προκύπτει ο συγγενικός δεσμός, επίσημα μεταφρασμένο και επικυρωμένο από τις αρμόδιες Ελληνικές αρχές,
ε. βεβαίωση ασφάλισης για την κάλυψη εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης,
στ. στην περίπτωση που η κατοικία έχει αλλάξει υποβάλλεται θεωρημένη σύμβαση μίσθωσης της νέας κατοικίας από Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία ή δήλωση Ε9 στην περίπτωση ιδιοκτησίας,
ζ. παράβολο με τη μορφή αποδεικτικού διπλότυπου τύπου Β΄ από την αρμόδια για την παραλαβή της αίτησης υπηρεσία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 92 του Ν. 3386/2005,
η. τρεις (3) έγχρωμες φωτογραφίες.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Άρθρο 9
(άρθρο 5, 6, 16, 17 Οδηγίας)
Απόρριψη αίτησης, ανάκληση ή μη ανανέωση άδειας διαμονής
1. Η άδεια διαμονής για οικογενειακή επανένωση δεν χορηγείται, ανακαλείται ή δεν ανανεώνεται, στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α. συντρέχει κίνδυνος για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια.
Η εξέταση λόγων που αφορούν στη δημόσια τάξη και ασφάλεια της Χώρας αποτελεί προαπαιτούμενο στοιχείο κατά την έγκριση της οικογενειακής επανένωσης και την αρχική χορήγηση της άδειας διαμονής στα μέλη της οικογένειας. Οι αρμόδιες Υπηρεσίες Αλλοδαπών και Μετανάστευσης των Περιφερειών υποχρεούνται στο τέλος κάθε μήνα να αποστέλλουν στις κατά τόπους αστυνομικές διευθύνσεις ή διευθύνσεις ασφάλειας της Ελληνικής Αστυνομίας καταστάσεις με τα ακριβή στοιχεία των υπηκόων τρίτων χωρών, των οποίων ανανεώθηκαν οι άδειες διαμονής. Η συνδρομή των λόγων δημόσιας τάξης και ασφάλειας, που ανακύπτουν μετά τη χορήγηση της αρχικής άδειας διαμονής, συνιστούν αιτία ανάκλησής της,
β. συντρέχουν λόγοι δημόσιας υγείας. Οι μόνες ασθένειες που μπορούν να δικαιολογήσουν άρνηση της εισόδου ή του δικαιώματος διαμονής είναι εκείνες που προβλέπονται από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, καθώς και άλλες λοιμώδεις, μεταδοτικές ή παρασιτικές ασθένειες, οι οποίες επιβάλλουν τη λήψη μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας. Η διαπίστωση, μετά την έκδοση της αρχικής άδειας διαμονής, ότι ο ενδιαφερόμενος πάσχει από ασθένεια, από την οποίαν προσεβλήθη μετά την είσοδό του στη Χώρα, δεν αποτελεί λόγο για τη μη ανανέωση της άδειας διαμονής του ή την απομάκρυνσή του από το έδαφος της Χώρας,
γ. κατά την ανάκληση ή τη μη ανανέωση της άδειας διαμονής μέλους της οικογένειας του συντηρούντος για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας υγείας, εξετάζονται, πέραν των ανωτέρω διατάξεων καθώς και των σχετικών προβλέψεων του άρθρου 8 του Ν.3386/2005, η σοβαρότητα ή το είδος του αδικήματος που διεπράχθη και οι κίνδυνοι που προέρχονται από αυτό το άτομο,
δ. δεν πληρούνται ή δεν πληρούνται πλέον οι όροι που ορίζονται στο παρόν,
ε. ο συντηρών και τα μέλη της οικογένειάς του έπαυσαν να διάγουν πραγματικό συζυγικό ή οικογενειακό βίο,
στ. αποδειχθεί, με τελεσίδικη δικαστική απόφαση, ότι χρησιμοποιήθηκαν ψευδείς ή παραπλανητικές πληροφορίες, πλαστά ή παραποιημένα έγγραφα, ότι διαπράχθηκε, με οποιοδήποτε τρόπο απάτη ή χρησιμοποιήθηκαν άλλα παράνομα μέσα,
ζ. διαπιστωθεί ότι η οικογενειακή σχέση, ιδίως ο γάμος, η υιοθεσία ή η αναγνώριση τέκνων έχει συναφθεί με σκοπό την καταστρατήγηση των διατάξεων του παρόντος, προκειμένου να επιτευχθεί η είσοδος ή διαμονή στη Χώρα,
η. η διαμονή του συντηρούντος τερματισθεί και το μέλος της οικογένειας δεν διαθέτει αυτοτελές δικαίωμα διαμονής, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11 του παρόντος.
2. Έλεγχοι μπορούν να διενεργούνται σε κάθε περίπτωση που περιέρχεται στη γνώση των υπηρεσιών της παραγράφου 1 και για οποιοδήποτε περιστατικό που μπορεί να δικαιολογήσει ανάκληση της άδειας διαμονής.
3. Για την απόρριψη αίτησης, την ανάκληση ή την άρνηση ανανέωσης της άδειας διαμονής, ή σε περίπτωση λήψης μέτρου απομάκρυνσης εις βάρος του συντηρούντος ή μελών της οικογένειάς του, συνεκτιμάται ο χαρακτήρας και η σταθερότητα των οικογενειακών δεσμών του προσώπου, η διάρκεια διαμονής του στη Χώρα, καθώς και η ύπαρξη οικογενειακών, πολιτιστικών και κοινωνικών δεσμών με τη χώρα καταγωγής του.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
Άρθρο 10
(άρθρο 14 Οδηγίας)
Δικαιώματα και υποχρεώσεις μελών οικογένειας υπηκόου τρίτης χώρας
1. Τα μέλη της οικογένειας του συντηρούντος έχουν, εξίσου με αυτόν, δικαίωμα:
α. πρόσβασης στην εκπαίδευση,
β. πρόσβασης στη μισθωτή εργασία και σε ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα.
Το μέλος της οικογένειας που επιθυμεί να απασχοληθεί σε μισθωτή εργασία ή ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα, υποβάλλει αίτηση για το σκοπό αυτό, στο όργανο που του χορήγησε την άδεια διαμονής. Η πρόσβαση αυτή, τελεί υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται με την κοινή υπουργική απόφαση της παρ.1 του άρθρου 90 του νόμου Ν. 3386/2005.
Για το πρώτο δωδεκάμηνο διάστημα διαμονής από τη χορήγηση της αρχικής άδειας διαμονής για οικογενειακή επανένωση, το αρμόδιο όργανο αποφασίζει βάσει των κενών θέσεων εργασίας ανά ειδικότητα, όπως αυτές έχουν καθοριστεί κατά τη διαδικασία του άρθρου 14 του Ν. 3386/2005,
γ. πρόσβασης στον επαγγελματικό προσανατολισμό, τη βασική και περαιτέρω κατάρτιση καθώς και την επανακατάρτιση.
2. οι κάτοχοι αδειών διαμονής για οικογενειακή επανένωση υπόκεινται στα γενικά δικαιώματα και υποχρεώσεις των υπηκόων τρίτων χωρών, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3386/2005.
Άρθρο 11
(άρθρο 15 Οδηγίας)
Αυτοτελής άδεια διαμονής μελών οικογένειας
Πρόσωπα που έχουν γίνει δεκτά για λόγους οικογενειακής επανένωσης δικαιούνται, κατόπιν αίτησής τους, η οποία συνοδεύεται από τα κατά την παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου δικαιολογητικά, να αποκτήσουν αυτοτελή άδεια διαμονής στην Ελλάδα στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α. παρέλευσης πενταετίας από τη χορήγηση της αρχικής άδειας διαμονής για οικογενειακή επανένωση, εφόσον δεν έχει χορηγηθεί άδεια διαμονής για έναν από τους λοιπούς λόγους του νόμου Ν. 3386/2005,
β. ενηλικίωσης.
2. Αυτοτελής άδεια διαμονής μπορεί να χορηγείται στα πρόσωπα που έχουν γίνει δεκτά δυνάμει οικογενειακής επανένωσης στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α. θανάτου του συντηρούντος, εφόσον τα μέλη της οικογένειας διαμένουν στη Χώρα τουλάχιστον επί ένα έτος πριν το θάνατό του,
β. σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή αποδεδειγμένης διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, εφόσον:
i. ο γάμος διήρκεσε, έως την έναρξη της δίκης έκδοσης διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή αποδεδειγμένης διακοπής της έγγαμης συμβίωσης, επί τρία, τουλάχιστον, έτη από τα οποία το ένα έτος έχει διανυθεί στη Χώρα.
ii. συντρέχουν ιδιαιτέρως δυσχερείς καταστάσεις, όπως σε περίπτωση που το μέλος της οικογένειας υπήρξε θύμα οικογενειακής βίας, ενόσω υφίστατο ο γάμος.
Το κάθε μέλος της οικογένειας, υποβάλλει αίτηση για τη χορήγηση αυτοτελούς άδειας διαμονής, εφόσον πληροί μία εκ των ανωτέρω προϋποθέσεων, στο δήμο ή την κοινότητα του τόπου κατοικίας του, συνοδευόμενη από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
α. ακριβές φωτοαντίγραφο ισχύοντος διαβατηρίου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου αναγνωρισμένου από τη χώρα μας, με την ισχύουσα άδεια διαμονής,
β. ακριβή φωτοαντίγραφα προηγούμενων αδειών διαμονής για οικογενειακή επανένωση από τις οποίες να αποδεικνύεται συνολικά η πενταετής νόμιμη διαμονή του στην Ελλάδα, για το σκοπό αυτό, για την περίπτωση παρέλευσης της πενταετίας ή
γ. ληξιαρχική πράξη γέννησης, για την περίπτωση της ενηλικίωσης ή
δ. ληξιαρχική πράξη θανάτου του συντηρούντος για την περίπτωση θανάτου ή
ε. απόφαση διαζυγίου ή ακύρωση του γάμου συνοδευόμενη από επικυρωμένο αντίγραφο ληξιαρχικής πράξης γάμου, για την περίπτωση διαζυγίου ή
στ. επικυρωμένο αντίγραφο της καταγγελίας που έχει υποβάλλει σε αρμόδια Ελληνική αρχή στην περίπτωση άσκησης ενδο-οικογενειακής βίας,
ζ. στην περίπτωση που η κατοικία έχει αλλάξει υποβάλλεται επικυρωμένο φωτοαντίγραφο του νέου συμβολαίου μίσθωσης κατοικίας ή δήλωση Ε9 στην περίπτωση ιδιοκτησίας,
η. παράβολο με τη μορφή αποδεικτικού διπλότυπου τύπου Β΄ από την αρμόδια για την παραλαβή της αίτησης υπηρεσία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 92 του Ν. 3386/2005,
θ. τρεις (3) έγχρωμες φωτογραφίες.
Η διάρκεια της αυτοτελούς άδειας διαμονής δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα έτος. Περαιτέρω ανανέωσή της επιτρέπεται για άλλους λόγους, εκτός της οικογενειακής επανένωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.3386/2005.
Το δικαίωμα διαμονής των ανήλικων τέκνων ακολουθεί την τύχη του δικαιώματος διαμονής του γονέα, στον οποίον έχει ανατεθεί η επιμέλεια.
Για τα τέκνα που ενηλικιώνονται, η αυτοτελής άδεια διαμονής, κατά παρέκκλιση της παραγράφου 4 του παρόντος άρθρου, μπορεί ν’ ανανεώνεται ανά έτος, και σε κάθε περίπτωση έως και τη συμπλήρωση του 21ου έτους της ηλικίας τους. Περαιτέρω ανανέωσή της επιτρέπεται για άλλους λόγους, εκτός της οικογενειακής επανένωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3386/2005.
Σε περίπτωση που η ανωτέρω αυτοτελής άδεια διαμονής ανανεωθεί για σπουδές, ο υπήκοος τρίτης χώρας μπορεί, μετά το πέρας των σπουδών του, να την ανανεώσει αυτοτελώς για ένα έτος. Περαιτέρω ανανέωσή της επιτρέπεται για άλλους λόγους, εκτός της οικογενειακής επανένωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3386/2005.
Άρθρο 12
(άρθρο 5, 18 Οδηγίας)
Δικαίωμα προσφυγής
Κάθε απόφαση απόρριψης αίτησης για χορήγηση άδειας διαμονής για οικογενειακή επανένωση πρέπει να είναι αιτιολογημένη, σύμφωνα με το άρθρο 17 του Ν. 2690/1999 (Α΄45), όπως ισχύει.
Για τις αποφάσεις που εκδίδονται δυνάμει του παρόντος ασκείται αίτηση θεραπείας, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Ν. 2690/1999, όπως ισχύει.
Σε περιπτώσεις απόρριψης αίτησης οικογενειακής επανένωσης, μη ανανέωσης ή ανάκλησης της άδειας διαμονής ή λήψης μέτρου απομάκρυνσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 15 του Ν. 3068/2002 (Α΄274).
Άρθρο 13
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος διατάγματος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Αθήνα, 12 Ιουλίου 2006
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΡ. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ
ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Π.ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ Γ.ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Θ.ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ Σ.ΤΣΙΤΟΥΡΙΔΗΣ

ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ
ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
Δ.ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ Β.ΠΟΛΥΔΩΡΑΣ




Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: