Home

ΨΥΧΟΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ: Εκπαιδεύοντας εθελόδουλους υποτελείς

December 20, 2009

της Δάφνης Βαρβιτσιώτη, Ιστορικού
«Θεοδρομία» Ιαν-Μαρ 2007

Το βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού, το οποίο προκάλεσε πρωτοφανή σάλο σε διαπαραταξιακό επίπεδο, δεν είναι παρά ή κορυφή του παγόβουνου της ψυχοπνευματικής γενοκτονίας, η οποία συντελείται εις βάρος των νεωτέρων γενεών Ελλήνων.

Τα πρώτα στάδια της ιδιότυπης αυτής γενοκτονίας εντοπίσθηκαν από το 1993, στα Μ.Μ.Ε, τα παραθρησκευτικά μηνύματα των οποίων –ακόμα και μέσω παιδικών προγραμμάτων –οδηγούσαν τους ανυποψίαστους ενήλικους και ανήλικους τηλεθεατές σε μια ινδουϊστικού τύπου μοιρολατρεία και απονεύρωση1 . Την δράση αυτή έμελλε να συμπληρώσει –και να αποτελειώσει-η «νέα αντίληψη» για την Παιδεία, η οποία διαποτίζει το σύνολο των νέων σχολικών βιβλίων2 . Ειδικά, τα βιβλία της Ιστορίας αποδεικνύουν περίτρανα ότι έχει πλέον στεφεί με επιτυχία ή εκστρατεία μιας μικρής, αλλά ενεργού, ομάδας «διανοουμένων, δημοσιογράφων και πολιτικών ακτιβιστών», οι οποίοι, από τις αρχές της δεκαετίας του ΄90, «έχοντας συνειδητοποιήσει τον κίνδυνο που συνιστούν οι εθνικές μυθοπλασίες, παράγουν έναν εναλλακτικό λόγο για την Τουρκία, αποσκοπώντας σε μια Ελληνο-Τουρκική κατανόηση και τελικώς προσέγγιση»3 .

Η συγκεκριμένη ομάδα θεωρεί ότι ένα από τα «εμπόδια από την Ελληνική πλευρά για μια Ελληνο-Τουρκική προσέγγιση» είναι η «αδιάκοπη δύναμη της εθνικής εκπαίδευσης». Κατ’ αυτούς, «Οι ΄Ελληνες εκπαιδεύονται στο να αγνοούν το πολυεθνικό φόντο της χώρας τους και στο να πιστεύουν σε μια απολευκασμένη “ εθνική ιστορία” . Τέσσερεις αιώνες Οθωμανικής κυριαρχίας και πολιτικής και πολιτιστικής (!) συνύπαρξης με τον Τουρκικό λαό υποβιβάζονται (!) στο στερεότυπο του “Οθωμανικού ζυγού”»4 .

Πως Γράφεται η Ιστορία: Ως εκ τούτου, τα μέλη αυτής της ομάδας-η οποία φέρεται ότι υποστήριζε «σθεναρά» τον τότε Πρωθυπουργό κ. Σημίτη (υπό την αιγίδα του οποίου αποφασίσθηκαν οι αλλαγές στα σχολικά βιβλία)-έκριναν ότι, «επείγουσα ανάγκη», αποτελεί «η προσαρμογή του Ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος», ειδικά σε ό,τι αφορά τις σχέσεις Ελλάδος και Τουρκίας. Μία εκ των παραμέτρων αυτής της «προσαρμογής» είναι και η αλλαγή των σχολικών βιβλίων Ιστορίας, ώστε αυτά να μην καλλιεργούν στην Ελλάδα ένα κλίμα «αντιτουρκισμού»5 .

Ακολουθώντας πιστά αυτήν την «προσαρμογή», τα νέα βιβλία της Ιστορίας προκάλεσαν κατακλυσμιαίες αντιδράσεις. Ενδεικτικά, αναφέρουμε μερικές εξ αυτών: ΡΕΣΑΛΤΟ. «Η Επανάσταση του ΄21 υπό Διωγμόν» και «Η Αποδόμηση της Ελληνικής Ιστορίας» (τ.. 5, Απρ. 2006)˙ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, «Πόλεμος Νεοελλήνων για την Ιστορία» (τ. 1534, Σεπτ. 2006)˙ ΤΟ ΠΑΡΟΝ, «Ποιος ήταν ο Θ. Κολοκοτρώνης, που η αναφορά του ονόματός του απαγορεύθηκε στα σχολικά βιβλία μας» (24.9.2006)˙ ΡΕΣΑΛΤΟ, «Πως Εισάγεται η Τουρκολαγνεία στα Ελληνικά Σχολεία» και «Η Ιστορία το Κρεβάτι του Εθνομηδενιστή Προκρούστη» (τ. 10, Οκτ. 2006)˙ ΑΡΔΗΝ , «Τα νέα βιβλία της Ιστορίας, μια γενοκτονία της μνήμης» (τ. 62, Νοεμβ. 2006 –Ιαν. 2007)˙ ΤΟ ΠΑΡΟΝ, «Η ελληνική Ιστορία ως πολυπολιτισμικό εγχείρημα;» (3.12.2006)˙ ΑΛΦΑένα, «Στο βιβλίο της Β΄ Γυμνασίου δεν εικονίζεται πλέον ο Παλαιολόγος, αλλά ο Μωάμεθ ο Πορθητής!…» (14-15.10.2006)˙ ΤΟ ΠΑΡΟΝ, «Ξαναγράφουν την Ιστορία μας»(12.11.2006). «Σάλος για το βιβλίο που παραχαράσσει την Ιστορία» (24.12.2007)˙ ΡΕΣΑΛΤΟ, «Η Ιστορία στο χειρουργείο της Νέας Τάξης» (τ. 11, Νοεμ. 2006)˙ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ. «΄Ένα έκτρωμα που διδάσκει υποταγή» (4.2.2007)˙ ΤΟ ΠΑΡΟΝ, «Οργή για το ανθελληνικό βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού» (11.2.2006).

Ελλήνων Ταπείνωση: Σε μίαν εποχή, κατά την οποία το σύνολο των «φίλων» γειτονικών προς την Ελλάδα χωρών (της Τουρκίας προεξάρχουσας) διαγκωνίζεται για να υπεξαιρέσει-μαζί με μέρος της ελληνικής ιστορικής της κληρονομιάς (και της εθνικής κυριαρχίας της)-μέρος του μεγαλείου της, η προαναφερθείσα ομάδα πιστεύει ότι: «Πολλοί ΄Ελληνες επιδεικνύουν μίαν αλαζονεία βασισμένη σε μίαν αντίληψη “ιστορικής ανωτερότητας”, η οποία προσφέρει στους σύγχρονους ΄Ελληνες μια θέση κύρους ως φορέων κλασικής κληρονομιάς και πολιτιστικού κεφαλαίου, που συχνά δαιμονοποιεί τους γείτονες Τούρκους ως “Απολίτιστους Ασιάτες”». Επειδή, λοιπόν, κατ’ αυτούς, «Οι ΄Ελληνες μεγαλώνουν μέσα σε ένα κλειστό, υπέρ-επικεντρωμένο Ελληνοκεντρικό εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο, με την έμφασή του επί του μεγαλείου της κλασικής Ελλάδας, παραμελεί και συχνά διαστρεβλώνει το πρόσφατο Οθωμανικό και μετα-Οθωμανικό παρελθόν της», επιτάσσουν ότι τα βιβλία της Ιστορίας πρέπει να «προσαρμοσθούν», ούτως ώστε να μην προκαλούν «σωβινιστικές» και «εθνικιστικές» εξάρσεις στους ΄Ελληνες μαθητές6 .

Αυτήν την «αλαζονεία» και τις «εξάρσεις» των Ελλήνων μαθητών έρχεται να απαλείψει το σύνολο των νέων βιβλίων της ελληνικής Ιστορίας, τα οποία-συστηματικά και μεθοδευμένα και από τις πρώτες βαθμίδες της εκπαίδευσης έως τις τελευταίες-διαστρέφουν, παραχαράσσουν ή αποσιωπούν ό,τι εθεωρείτο από κορυφαίους ξένους ιστορικούς- και επί 25 συνεχείς αιώνες-ως το μεγαλείο της. Το όλο εγχείρημα συνοψίζεται στο υποσυνείδητο μήνυμα, το οποίο εκπέμπει το εξώφυλλο του βιβλίου της Αρχαίας Ιστορίας της Α΄ Γυμνασίου, όπως ορθά το ερμήνευσε ένας γονέας: «΄Ελληνα κατέβασε το κεφάλι και πάψε να κοκορεύεσαι για το ιστορικό σου παρελθόν, γιατί αυτά πέφτουν πλέον στο κενό»7 .

Ελλήνων «Από-εθνικοποίηση»: Η προαναφερθείσα ομάδα φαίνεται ότι «έχει αρκετή επιρροή ώστε να αναλαμβάνει πλειάδα σχεδιασμών, από την κριτική αναθεώρηση της Ελληνικής πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, έως την «από-εθνικοποίηση της Ελληνικής ταυτότητας»(de-ethnicization of Greek identity). Ο λόγος τους κατέστη εμφανής «σε μια σειρά προταθεισών συνταγματικών τροπολογιών για τον πλήρη διαχωρισμό Εκκλησίας και Κράτους και την πλήρη προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Τελευταίως οι προσπάθειές τους επέφεραν καρπούς, όταν η Αθήνα ακύρωσε το επονείδιστο άρθρο 19 του Νόμου περί Υπηκοότητος, που εχρησιμοποιείτο στο παρελθόν για να στερεί (!) από τα μέλη ξένων εθνικών μειονοτήτων την Ελληνική τους (!) υπηκοότητα, γεγονός που επέβαλε μια αρκετά φιλελεύθερη μεταναστευτική πολιτική, νομιμοποιώντας χιλιάδες κυρίως Αλβανών μεταναστών στην Ελλάδα». Σκοπός τους, η επίτευξη μιας «πιο ανοικτής και φιλικής προσέγγισης έναντι των γειτόνων (βλέπε το έργο της Θάλιας Δραγούμη και της ΄Αννας Φραγκουδάκη) σε μια σειρά διαλέξεων, δημοσιευμάτων και αρθρογραφίας (βλέπε το έργο του Νικηφόρου Διαμαντούρου, Νίκου Μουζέλη, Λουκά Τσούκαλη, Στέφανου Πεσματζόγλου, Ριχάρδου Σωμερίτη, κ.ά. )»8 .

Το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού ακολουθεί πιστά τις συντεταγμένες αυτές. Και, ενώ η συγγραφέας του διατείνεται ότι, «Το βιβλίο δεν αφελληνίζει, αλλά και δεν “ελληνίζει”» τους μαθητές9 στο αντίστοιχο «βιβλίο του δασκάλου για την έκτη Δημοτικού, το Υπουργείο Παιδείας, εξηγεί ότι στόχος τους είναι να βγάλουν από τα παιδιά την ελληνική ταυτότητα και το κάθε παιδί να ξανακτίσει την ταυτότητά του ελεύθερα»10. Προκειμένου δε να βοηθήσει προς την κατεύθυνση αυτήν διδάσκει στα 12χρονα παιδιά ότι ο Κεμάλ Αττατούρκ ήταν ο ηγέτης των Τούρκων που “απελευθέρωσε” τη Σμύρνη από του ΄Ελληνες»11.

Ελλήνων Υποτέλεια: Στο επόμενο σχολικό έτος-δηλαδή, στην Α΄ Γυμνασίου-, τα καταλλήλως «από-εθνικοποιημένα, πλέον παιδιά μαθαίνουν από το βιβλίο της Αρχαίας Ιστορίας, ότι το καθεστώς της δουλείας είναι ευεργετικό: «Η αθηναϊκή κοινωνία σχεδόν στο σύνολό της περιέβαλλε τους δούλους με στοργή και ή κάθε οικογένεια, στους κόλπους της οποίας υπηρετούσαν, τους θεωρούσαν μέλη τους». Αμέσως μετά, «παρατίθεται απόσπασμα από τα πολιτικά του Αριστοτέλη, στο οποίο αναφέρεται γιατί “ η δουλεία είναι δίκαιη”», χωρίς να παρατίθεται αντίθετη άποψη, και οι μαθητές «καλούνται ουσιαστικά να αποδεχθούν ότι οι δούλοι στην (αρχαία ) Αθήνα… καλοπερνούσαν»12 .

Ποιος Γράφει την Ιστορία και Γιατί: To 2003, ο Σιμόν Περές δήλωσε ότι, «η ιστορία γράφεται απ’ αυτούς που έχουν την εξουσία και το χρήμα. Ούτε οι σκλάβοι ούτε οι φτωχοί άνθρωποι έγραψαν ποτέ ιστορία. Αυτά που διαβάζουμε ως ιστορία είναι αυτά που κάποιοι αποφάσισαν ότι έπρεπε να διαβάσουμε»13 .

Η ρήση του Σιμόν Περές φαίνεται ότι επαληθεύεται. Στο βιβλίο καθοδήγησης του εκπαιδευτικού για τη Αρχαία Ιστορία της Α΄ Γυμνασίου, αναφέρεται ότι «οι πλούσιοι συχνά καθίστανται αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους φτωχούς, όχι μόνο σε προσωπικό επίπεδο, από τους συκοφάντες προς τους οποίους δεν είναι πάντοτε φρόνιμο να αντιπαρατίθενται, αλλά επίσης και σε επίπεδο θεσμών, γιατί οι λειτουργίες και η εισφορά (φόρος επί του εισοδήματος) δεν επιβαρύνει παρά την μειοψηφία των πλουσίων»14 . Εκτός τούτου, την «τετράτομη “Κοινή (!) Ιστορία Νοτιοανατολικής Ευρώπης”, η οποία προωθείται στα ελληνικά σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ως “εναλλακτικό εκπαιδευτικό υλικό” –βοήθημα προς τους δασκάλους», φέρεται ότι γράφει το «Κέντρο για την Δημοκρατία και τη Συμφιλίωση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη» (CDRSEE). Το CDRSEE φέρεται ότι χρηματοδοτούν, «μεταξύ άλλων, τα υπουργεία Εξωτερικών ΗΠΑ, Μ. Βρετανίας και Γερμανίας, το υπουργείο Παιδείας της Αυστρίας». Το CDRSEE χρηματοδοτεί, επίσης, «η USAID (κυβερνητική υπηρεσία των ΗΠΑ, μέσω της οποίας διοχετεύεται το μεγαλύτερο μέρος της μη στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ προς τις άλλες χώρες) καθώς και “θυγατρικές” του γνωστού για φιλοσκοπιανά του αισθήματα κ. Σόρος (Fund for an Open Society-Serbia και Open Society Institute- Macedonia)»15.

Ευεργεσία το Παιδομάζωμα: Φαίνεται, μάλιστα ότι, στο πρώτο τόμο (σσ. 62-64) του εν λόγω τετράτομου πονήματος-το οποίο φέρεται ότι «προωθείται προς μετάφραση και στα “μακεδονικά”» – «το παιδομάζωμα χαρακτηρίζεται “πρωτότυπη οθωμανική πρακτική”, η οποία ευνοούσε την κοινωνική ανέλιξη»των γενίτσαρων16.

Με άλλα λόγια, οι εκπαιδευτικοί καθοδηγούνται να εξηγήσουν στους –αποεθνικοποιημένους πλέον-μαθητές το πόσον επωφελής μπορεί να αποβεί η υποτέλεια στους εθελόδουλους. Στα ανωτέρω, πρέπει να προστεθεί η εισαγωγή της διδασκαλίας της Τουρκικής Γλώσσας στο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών της Α΄ Β΄ και Γ΄ Γυμνασίου (ΦΕΚ. 867/10.7.2006). ΄Ετσι, συμπληρώνεται η εικόνα των νεοταξίτικων γεωπολιτικών σχεδιασμών για την νοτιοανατολική Ευρώπη, με την Τουρκία ως ηγέτιδα δύναμη και την Ελλάδα, ξανά, ως υποτελή της, αλλά –αυτήν τη φορά-εθελόδουλη.

Το Νέο Ψυχοπνευματικό Παιδομάζωμα: Επομένως, όσοι εξαλείφουν την «αδιάκοπη δύναμη» της ελληνικής εθνικής Παιδείας-καταστρέφοντας την ιστορική αυτοσυνειδησία των παιδιών μας και μεταλλάσσοντας τον «ανυπότακτο»΄Ελληνα σε εθελόδουλο ανδρείκελο, προς χάριν της «φίλης γείτονος» Τουρκίας – ουδόλως πρωτοτυπούν. Παιδομάζωμα επιτελούν και αυτοί, αλλά πιο «εκλεπτυσμένο»από το Τουρκικό, διότι-ενώ αφήνουν στους γονείς το σώμα των παιδιών τους-«μαζεύουν» το πνεύμα και την ψυχή των παιδιών αυτών, για να τα μεταλλάξουν σε όργανα των δυνάμεων του «κυρίαρχου υπερεθνικού οικονομισμού της παγκοσμιοποίησης» και της Νέας Τάξης Πραγμάτων.

Υποσημειώσεις:

1 Δάφνη Βαρβιτσιώτη, εισήγηση με τίτλο «Παραθρησκευτικές Τάσεις στα ΜΜΕ», στα πλαίσια της Ε΄ Διορθόδοξης Συνδιάσκεψης Εντεταλμένων επί θεμάτων Αιρέσεων και Παραθρησκείας, Ναύπακτος 13-18.5.1993.

2 Δάφνη Βαρβιτσιώτη, «ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ» Εξέλιξη ή Χειραγώγηση: εκδ. ΑΘ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ , Αθήνα 2004.

3 Δημήτρης Καιρίδης, Δρ, Δ/ντής του Προγράμματος «Κόκκαλης»επί της Νοτιο-ανατολικής και Ανατολικής –Κεντρικής Ευρώπης στο John F. Kennedy School of Government, Harvard University, «PoliticalCultureandForeignPolicy:
Greek-TurquishRelationsintheEraofEuropeanIntegrationandGlobalization»
(Πολιτικός Πολιτισμός και Εξωτερική Πολιτική: Ελληνο-Τουρκικές Σχέσεις στην Εποχή της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης και Παγκοσμιοποίησης), A NATO Felowship Final Report, Cambridge, Ιούνιος 1999.

4 Ενθ. ανωτ.

5 Ενθ. ανωτ.

6 Ενθ. ανωτ.

7 Από αναμετάδοση σχετικής συζητήσεως σε Σχολή Γονέων, από τον πελοποννησιακό τηλεοπτικό σταθμό ΗΛΕΚΤΡΑ, την 25.11.2006.

8 Δημήτρης Καιρίδης, ένθ. Ανωτ.

9 «Το μάθημα της ιστορίας γίνεται πάλι πεδίο ιδεολογικής μάχης» εβδ. εφημ. Η ΕΠΟΧΗ της 28.1.2007.

10 Δηλώσεις του καθηγητή του Παντείου, κ. Νεοκλή Σαρρή, στον τηλεοπτικό σταθμό HIGH βλ. Στήλη «Στα Πεταχτά» του Θ. Χατζηγώγου, εβδ. εφημ. ΑΛΦΑένα της 9-10.12.2006 (τα έντονα στοιχεία δικά μας).

11 Βλ. άρθρο της εβδ. εφημ. ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ της 11.2.2006, με τίτλο: «Νόθευση της Ιστορίας με την …άδεια Καραμανλή και Βενιζέλου» και υπότιτλο «Εμφανίζονται ως μέλη επιτροπής που υπαγόρευε την στρατηγική Κέντρου το οποίο εκδίδει ανθελληνικά βιβλία».

12 «Η ευτυχία του να είσαι… δούλος», Στήλη «Νέα Βιβλία» εφημ. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ της 31.1.2007.

13 «ΣΙΜΟΝ ΠΕΡΕΣ, Το “Γεράκι της Ειρήνης” μιλάει στον Θανάση Λάλα» ΒΗΜΑgasino, ένθετο εφημ. ΤΟ ΒΗΜΑ, 7.12.2003.

14΄Ενθ. Ανωτ.

15 Βλ. ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ, ένθ. ανωτ., και επί της ουσίας, βλ. «Τα εκπαιδευτικά “βοηθήματα” του CDRSEE», περιοδ. ΑΡΔΗΝ, τ. 62, Νοεμ. 2006-Ιαν. 2007.

16 Βλ. άρθρο της ίδιας εφημερίδας, με τίτλο: «Το παιδομάζωμα ήταν “πρωτότυπη οθωμανική πρακτική”!»και υπέρτιτλο «υποστηρίζουν ότι γίνονταν Γενίτσαροι για να έχουν ταχύτερη κοινωνική εξέλιξη».






2 Responses to “ΨΥΧΟΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ: Εκπαιδεύοντας εθελόδουλους υποτελείς”

  1. Υ Says:

    ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ
    «Το κοσμοπολίτικο παιδί»

    Το πρόβλημα με το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ’ Δημοτικού

    Είναι φυσικό στις μικρές ηλικίες ν’ αντιστοιχούν άγουρα αισθήματα. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι αισθήματα ή ότι καλύτερα να μην υπήρχαν.

    Ιδού το κύριο πρόβλημα με το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ’ Δημοτικού. Το ανοίγει κανείς και τον χτυπάει αμέσως εκείνο το ψυχρό ρεύμα που έρχεται συνήθως από ληξιαρχικά έγγραφα. Διαπιστώνονται γεγονότα, επισημαίνονται συνέπειες. Όλα είναι σαν απόσταγμα που ο δωδεκάχρονος θα πρέπει να πιει γουλιά γουλιά για να τονώσει τη σκέψη του απέναντι στα μικρόβια, απέναντι στις ίδιες του τις συγκινήσεις.

    Αλλά για ποιον πραγματικά είναι περισσότερο μπελάς οι συγκινήσεις, για τους δασκάλους ή για τα παιδιά; Προφανώς οι συγγραφείς αυτών των κειμένων μεταφέρουν τις δικές τους προκαταλήψεις πάνω στους μαθητές. Προεξοφλούν ότι αν οι τελευταίοι διαβάσουν π.χ. για μια «σφοδρή σύγκρουση» θα γίνουν πολεμόχαροι ή στην καλύτερη περίπτωση εριστικοί. Πράγμα που, ασφαλώς, καθ’ εαυτό είναι κακό. Ποιος είπε, όμως, ότι μ’ αυτόν τον τρόπο και μόνο συνδέονται τα αισθήματα με τις πράξεις; Εξίσου καλά θα μπορούσε η γραμμή να χαραχθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση. Να αντιληφθεί ο δωδεκάχρονος, μαθαίνοντας για μια σύγκρουση, τι σημαίνει ν’ αγωνίζεται κανείς για κάποιον σκοπό.

    Έτσι το ζήτημα της αισθηματικής αγωγής των παιδιών παραμένει πάντα ανοικτό και προηγείται κάθε διδακτικής μεθόδου. Όποιος προσπαθεί να διδάξει την ανεκτικότητα προς τους άλλους αφηρημένα, σαν να πρόκειται για κάποιο αξίωμα της λογικής, μοιραία θα συναντήσει την αντίδραση της μικρής ηλικίας. Να πλησιάσουν κάποια ζωντανή μορφή θέλουν πάντα οι ασχημάτιστες συνειδήσεις. Με κάποιους να συνδεθούν, να τους συνεπάρουν και να τους αμφισβητήσουν, ενδεχομένως, κατόπιν. Κάποτε αυτό λεγόταν παρουσίαση προτύπων ή παραδειγμάτων. Σήμερα οι σύγχρονες «δομικές» αντιλήψεις το έχουν εξορίσει από τα σχολεία, από φόβο μήπως τα «πρόσωπα» εξάψουν τα πάθη.

    Οπότε επιλέγεται μέσα στα βιβλία η απουσία αντί της παρουσίας, τα γεγονότα αντί για τα κίνητρα, οι «συνθήκες» αντί για τις πράξεις. Μπροστά στα μάτια των παιδιών ο κόσμος εμφανίζεται ως τετελεσμένος. Όσα έγιναν, έγιναν, και στον μαθητή δεν απομένει παρά να πληροφορηθεί γι’ αυτά, κρατώντας βέβαια την ψυχραιμία του. Για φανταστείτε, λοιπόν, αυτά τα φλεγματικά παιδιά της ΣΤ’ Δημοτικού να διαβάζουν πως οι Έλληνες «απομάκρυναν» τους Ιταλούς το 1940. Από αυτού του είδους την επινοημένη ψυχραιμία δύο μόνο είναι τα δυνατά παράγωγα. Είτε θ’ ακολουθήσει η έκρηξη (και τότε τα παιδιά θα περάσουν στην αντίπερα όχθη του εθνικιστικού φανατισμού) είτε θα παραδοθούν στη γενική αθυμία. Δεν ξέρει κανείς ποια είναι η χειρότερη κατάληξη.

    Από αντίδραση δηλαδή να γίνουν τα ανήλικα τυφλά από πάθος ή αντίθετα, να σηκώνουν απλώς τους ώμους τους με ό,τι συμβαίνει γύρω τους.

    Με άλλα λόγια, είτε το θέλει η κοινωνία είτε όχι καλείται ν’ απαντήσει στο ερώτημα των παιδιών: «Σαν ποιους θέλετε να γίνουμε;». Αναγκαστικά στην Εκπαίδευση τόσο ο δάσκαλος όσο και ο μαθητής περνούν μέσα από την πύρινη ζώνη αυτών των ταυτίσεων. Αν θέλεις να διδάξεις την ανοχή, πρέπει να δείξεις ανθρώπους που δοκιμάστηκαν πάνω σ’ αυτό το ζήτημα, που αμφέβαλαν, υπέφεραν, λύγισαν και τελικά ανορθώθηκαν. Αν θέλεις ν’ αναπτύξεις την κριτική σκέψη δεν έχεις παρά να βάλεις αντί για το «απομάκρυναν» τους Ιταλούς μια λέξη που να αναλογεί στην ένταση εκείνης της εποχής. Κάθε άλλη λέξη (αναχαίτισαν, απέκρουσαν, απώθησαν) θα μπορούσε να αποδώσει την αλήθεια αυτής της έντασης, εκτός από τη λέξη την οποία διάλεξαν τελικά να βάλουν! Είναι φανερό ότι η μέθοδος της τεχνητής απονεύρωσης προσέφερε στους συγγραφείς του βιβλίου κάποια εξασφάλιση. Πράγματι, δεν είναι υποχρεωμένοι να εξηγήσουν ότι είναι δυνατόν να μάχεται κανείς σθεναρά, χωρίς να είναι απαραίτητα μισαλλόδοξος ή βάρβαρος. Στο τέλος, όμως, το πρόβλημα θα εμφανισθεί ξανά.

    Όσο αγαθές κι αν είναι οι προθέσεις ενός τέτοιου εγχειριδίου – και δεν έχουμε λόγο να αμφιβάλλουμε γι’ αυτό – παρακάμπτοντας το πιο πάνω σημείο οδηγούν στο αντίθετο άκρο. Ήδη το βλέπουμε. Με πόση λαχτάρα καταφεύγουν αρκετοί νέοι – που θα γίνονται όλο και περισσότεροι – σ’ εκείνον τον παλιό μύθο της βίας – μαμμής ή οποία, ωστόσο, δεν γεννά πια την Ιστορία, αλλά μόνο το Συμβάν, το παταγώδες, καπνογόνο Συμβάν. Δράση, λοιπόν, για τη δράση. Είναι γιατί δεν προτείνονται πια αντι-πρότυπα, αντι-μύθοι. Η Εκπαίδευση αποχώρησε από την περιοχή των αισθημάτων για να καλλιεργήσει έναν νου που η κριτική του δεν βρίσκει τον λόγο να ασκηθεί. Να κρίνει τι και στο όνομα τίνος ο μαθητής; Αφού δειλιάζουμε να συζητήσουμε μαζί του τι σημαίνει πατρίδα, αγάπη για την πατρίδα ή ακόμη θυσία για κάτι (για οτιδήποτε) τότε η κοίτη του ποταμού θα στρίψει προς την άλλη μεριά. Και οι δάσκαλοι θα μείνουν με την απορία γιατί δεν πέτυχε η συνταγή: «Πώς να φτιάχνετε στα γρήγορα ένα κοσμοπολίτικο παιδί».

    Ο Βασίλης Καραποστόλης είναι καθηγητής Πολιτισμού και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

    ΤΑ ΝΕΑ , 16/03/2007 , Σελ.: N06

  2. Υ Says:

    «Υπήρξαν και ανώνυμοι αγωνιστές και αγωνίστριες το 1821»

    Οι γονείς που θέλουν να βοηθήσουν τα παιδιά τους στο διάβασμα συναντούν μεγάλες δυσκολίες με τα νέα βιβλία; Στην παραπάνω ερώτηση της «Κ» απαντά η συγγραφέας του «επίμαχου» βιβλίου κ. Μαρία Ρεπούση. «Οι γονείς έμαθαν την Ιστορία με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Θα σας κούραζα υπερβολικά εάν προσπαθούσα επιστημονικά να σας εξηγήσω την ιστορική αλληλουχία ή άλλες ιστορικές έννοιες που χωρίς να φαίνονται αποτελούν τα θεμέλια του βιβλίου. Ιστορική κατανόηση σημαίνει να μπορείς να κάνεις και flash back, να πηγαίνεις πίσω και να επιστρέφεις… Το βιβλίο δεν προσφέρεται για απομνημόνευση. Οσοι γονείς ή το χειρότερο δάσκαλοι προσπαθούν να κάνουν τα παιδιά τους να μάθουν απ’ έξω, προσπαθούν άδικα. Αυτό που θέλουμε είναι τα παιδιά να κατανοήσουν το κείμενο. Τα παιδιά μαθαίνουν ψάχνοντας, συζητώντας. Μαθαίνουν όταν σκέπτονται, όταν επικοινωνούν. Ολα αυτά βέβαια με την εποπτεία του δασκάλου και της δασκάλας».
    Και η ισχνή αναφορά στους ήρωες του 1821;

    «Δεν ήταν μόνο οι οπλαρχηγοί που έκαναν την επανάσταση. Με την εμμονή μας στους ήρωες δίνουμε στα παιδιά την εντύπωση ότι ιστορικά υποκείμενα είναι μόνο οι ήρωες. Υπάρχουν όμως και άλλοι. Οι ανώνυμοι αγωνιστές και αγωνίστριες που έδωσαν τη ζωή τους. Το βιβλίο της Στ’ Δημοτικού θέλει να αποκαταστήσει ιστορικά αυτούς τους ανθρώπους, να ενισχύσει τη ενεργητική συμμετοχή των παιδιών και αυριανών πολιτών».

    08-03-07


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: